اما چون حقيقت هرگز مخفى نمىماند و از پشت پرده بيرون مىشود ، اين نظريه هم در ميان مردم شيوع پيدا كرد و از مسلميات شمرده شد ، و اكنون كسى در مورد حركت زمين شكى به خود راه نمىدهد ، خلاصه مطلب اين است كه زمين يكى از سيارات است و مانند ساير ستارگان در پيرامون آفتاب گردش مىكند و يكى از منظومههاى شمسى به شمار ميرود زمين يكى از سيارات هفتگانه به شمار رفته و در جزء آن ستارگانى است كه منظومهء شمسى از آنها تشكيل مىگردد . و اين ستارگان كه زمين هم يكى از آنها است پيرامون آفتاب دور مىزنند ، دو ستارهء ديگرى هم بنام « فلكان » و « نپتون » در اين اواخر كشف شدهاند .
زمين در واقع داراى دو حركت است كه يكى را وضعى و ديگرى را « انتقالى » مىنامند ، حركت اولى مربوط به خود زمين است يعنى زمين بر دور خود چرخ مىزند و از وى شب و روز پديد مىآيد ، در اين حركت در هر ثانيه سيصد كيلومتو راه طى مىكند ، و حركت زمين گردش در اطراف خورشيد است و از اين حركت فصول سال يعنى بهار ، تابستان ، پائيز و زمستان پيدا مىشوند .
محيط زمين را چهار هزار كيلومتر و قطر آن را سه هزار فرض كردهاند ، و حجم زمين نسبت به آفتاب در حقيقت نسبت واحد به يك مليون و چهارصد هزار است ، زمين در حركت دوم خود دور خورشيد را در سيصد و شصت و پنج روز طى مىكند و در هر روز بيش از پانصد هزار فرسخ راه مىپيمايد ، مدار زمين با خورشيد يكسان نيست بلكه مدار آن در مناطق مختلفه با يكديگر
الأرض و التربة الحسينية ( زمين و تربت حسينى ) ( فارسى ) — صفحة 61
مساهمون: الشيخ محمد حسين كاشف الغطاء
ص٦١