شكافنده علوم ناميده شده است ، و از حضرت صادق چهار هزار نفر در ابواب مختلف علوم رواياتى نقل نمودهاند ، و از فرمايشات آن جناب چهار صد كتاب تاليف گرديده كه اين كتب در ميان شيعيان آن حضرت به « اصول اربعه مائة » معروف و مشهور است ، اين كتب را اصحاب او و پدرش و همچنين اصحاب فرزندش موسى بن جعفر روايت مىكنند .
در هر فنى از فنون از حضرت صادق عليه السّلام رواياتى نقل شده ، و همچنين است حال فرزندش موسى عليه السّلام ، اين حضرت هم در نشر علوم و فضائل اهتمام فوق العادهاى داشت ، و همواره به انتشار اخلاق و فضيلت و علم و حكمت پرداخت ، تا آنگاه كه هارون وى را دستگير كرد و بزندان انداخت ، و جلو فعاليت او را گرفت ، از فرزندش حضرت رضا عليه السلام و همچنين حضرت جواد سلام اللَّه عليه نيز علوم فراوانى در دست مردم قرار گرفت كه شهرت آن بىنياز از تعريف است .
حضرت عسكريين عليهما السّلام هم مانند پدران خود عليهم السّلام بودند ، علت اينكه از اين دو بزرگوار روايت كمتر رسيده ، از اين جهت است كه : آنان در لشكرگاه خليفه بازداشت و تحت نظر بودند و از معاشرت و اختلاط با مردم ممنوع شدند و مردم نتوانستند با آنها آميزش و رفت و آمد كنند .
اكنون كه معلوم شد امامان ما عليهم السّلام با همهء مردم فرق دارند ، و احدى نميتواند ادعا كند كه آنان علم خود را از رجال عامه اخذ كرده و يا از روات و فقهاى آنان گرفته باشند ، زيرا كه احدى مشاهده نكرده است آن بزرگواران در خانه دانشمندى رفته و يا از معلمى تعليم گرفته باشند ، و علوم و احكامى كه از طريق آنها رسيده در جاى ديگر يافت نميشود و جز در خانه آنان در محل ديگرى وجود ندارد و اين علوم و فضائل از در خانهء اهل بيت عليهم السّلام به معرض ظهور و بروز رسيده است .
ما از اين مقدمات اين طور نتيجه ميگيريم كه علوم اسلامى و حقائق قرآن بوسيلهء آل محمّد عليهم السّلام انتشار پيدا كرده و آنان از سايرين بىنياز ميباشند ، بلكه سايرين ناقص بوده و در اخذ مسائل دينى و مذهبى به اين وجودات مقدس عليهم السلام احتياج
إعلام الورى بأعلام الهدى (زندگانى چهارده معصوم ع) (فارسى) — صفحة 532
مساهمون: الشيخ الطبرسي
ص٥٣٢