و فراست و علم و دانش وى در شگفت هستم .
( 1 ) مخالفين گفتند : وى كودك است و معرفت ندارد ، اكنون اندكى بگذاريد تا درس بخواند و مسائل دين را ياد بگيرد پس از اين تصميم خود را به مرحلهء عمل برسان مأمون گفت : واى بر شما من اين جوان را بهتر ميشناسم ، و اين خانواده علم و كمال و فضلشان از خداوند است و از الهام پروردگار استفاده انوار علوم ميكنند ، پدران وى همواره در علم دين و احكام قرآن از مردم مستغنى بودند ، اكنون اگر ميل داريد از وى مسائل دينى بپرسيد ، تا مطلب براى شما روشن گردد .
گفتند : بسيار پيشنهاد خوبى است ، پس از اين با هم اتفاق كردند كه يحيى بن اكثم را وادار كنند مسألهاى از حضرت جواد بپرسد ، مأمون هم به اين موضوع رضايت داد ، قرار شد در يك روز معينى اين اجتماع حاصل شود ، روز معهود كه فرا رسيد مأمون امر كرد تشك مخصوصى با دو متكا براى حضرت جواد گذاشتند و حضرت جواد عليه السّلام در حالى كه نه سال از عمر شريفش گذشته بود وارد مجلس شد و در جاى خود نشست يحيى بن اكثم هم در مقابل آن حضرت قرار گرفت و مردم هم در جاهاى خود قرار گرفتند ، و مأمون روى تشكى كنار حضرت جواد نشستند ، يحيى روى خود را به طرف مأمون كرد و گفت : اذن ميدهى شروع در كلام بكنيم ؟ مأمون گفت : از ابو جعفر اذن بگيريد ، در اين هنگام يحيى روى خود را به طرف حضرت جواد كرد و گفت : قربانت گردم اذن ميدهى از شما سؤالى بكنم ؟
حضرت جواد عليه السّلام فرمود : بپرسيد ، يحيى پرسيد در بارهء محرمى كه صيدى را بكشد چه ميگوئى ؟ حضرت فرمود : صيد را در حرم كشته و يا در بيرون حرم ؟ صياد عالم بوده يا جاهل ؟ عمدا صيد را كشته و يا از روى خطا واقع گرديده ؟ محرم عبد بوده و يا آزاد ؟ بزرگ بوده و يا كوچك ؟ دفعه اول بوده و يا مكرر اين عمل را انجام داده ؟
صيد از پرندگان بوده و يا غير از آنها ؟ از پرندگان كوچك بوده و يا بزرگ ؟ اصرار داشته بر اين عمل و يا از كارش پشيمان بوده ؟ شب صيد كرده است و يا روز ؟ محرم به احرام حج بوده و يا عمره ؟
إعلام الورى بأعلام الهدي ( زندگانى چهارده معصوم ع ) ( فارسي ) — صفحة 466
مساهمون: الشيخ الطبرسي
ص٤٦٦