حضرت صادق عليه السّلام فرمود : من اينك نزديكترين دليل را براى فهم همگان است ذكر ميكنم ، حضرت تخم مرغى را طلبيدند و در كف دستشان گذاشتند و فرمودند :
اين مانند دژى است كه اطراف آن بهم چسبيده ، و در درونش هم پوست سفيدى است كه پيرامون وى را گرفته ، و مانند نقرهء روان و طلاى مايع است ، آيا در اين مسأله شكى دارى ؟ گفت : شكى ندارم ، امام عليه السّلام فرمود : پس از اين تخم شكافته مىشود و صورتهائى مانند طاوس از درون آن بيرون ميگردد ، آيا غير از اين كه ديدى چيز ديگرى داخل وى كردند ؟ گفت : نه فرمود : اين خود دليل بر حدوث عالم است .
ابو شاكر گفت : ما را راهنمائى كردى و موضوع را توضيح دادى و مسأله را روشن نمودى و مختصر كردى ، ميدانى مطلبى را كه ما با چشم نبينيم و با گوش نشنويم و با دهان نچشيم و با بينى بو نكنيم ، و با لامسه لمس نكنيم قبول نخواهيم كرد حضرت صادق عليه السّلام فرمود : حواس خمس جز با دليل نميتواند مطلبى را استنباط كنند ، همانطور كه ظلمت را جز نور چيز ديگرى از هم قطع نميكند ، مقصود اين است كه حواس غائبات را نميتوانند درك كنند مگر به عقل - و مثل حضرت صادق براى او حدوث عقلى بود كه او را به علم به محسوس مىرساند .
( 1 ) 3 - روايت شده كه از حضرت صادق پرسيدند عدل و توحيد چيست ؟ فرمود :
توحيد آن است كه بر خداوند تجويز نكنى آن چه را كه براى خودت جايز ميدانى ، عدل هم آن است كه به خداوند نسبت ندهى آن چه را كه مورد ملامت قرار گيرى ، ( 2 ) و اين همان قول علي عليه السّلام است كه فرمود : توحيد آن است كه او را بوهم نياورى ، و عدل هم آن است كه خداوند را نسبت ندهى به مطلبى كه مرتكب آن مورد تهمت است .
( 3 ) 4 - به حضرت صادق عرض كردند : تو داناترى يا پدرت ؟ فرمود : پدرم از من داناتر بود و ليكن علم پدرم اكنون نزد من است .
( 4 ) 5 - داود رقى گويد : به امام صادق عليه السّلام عرض كردم : من چطور از خدا بخواهم كه امام را از من راضى كند ، فرمود : بگو : اى خداوند من و امام من ، اى آفريننده
إعلام الورى بأعلام الهدي ( زندگانى چهارده معصوم ع ) ( فارسي ) — صفحة 397
مساهمون: الشيخ الطبرسي
ص٣٩٧