36 سال طول كشيد .
ج : اما محمد پسر ناصر : اين دانشمند كه اين كتاب را با سماع جواليقى بر ابن صيرفى خوانده است در سال 476 متولد شده و در سال 550 در گذشته است ، و بنابر اين در سال 494 ، يعنى در تاريخى كه جواليقى قرائت كتاب الأصنام را بر پسر صيرفى به او نسبت مىدهد ، در حال حيات بوده است .
از اين تحقيق اين مطالب به ثبوت مىپيوندد :
نخست سلسلهء روايتي كه در صدر اين كتاب است ، از سنه دويست و يك ( 201 ) هجري آغاز شده و تا سال 463 و از آن پس تا سال 494 هجري مىكشد .
دوم اينكه امام جواليقى از اين كتاب دو نسخه بر گرفته است .
تاريخ نسخهء أول تعيين ناشده مانده ولى تاريخ تحرير نسخهء دوم سال 529 بوده است .
سوم ، نسخهاى كه در « كتابخانهء قاهره » موجود است با كمال دقت و عنايت از نسخهء دوم جواليقى نقل شده است .
چهارم ، همين امام جواليقى است كه در محرم سال 494 از شخص خود حكايت كرده و مىگويد : « ما را شيخ ابو الحسين مبارك پسر عبد الجبار پسر احمد صيرفى خبر داد ، در حالي كه بر او خوانده مىشد ، و من مىشنيدم . » پنجم ، خوانندهيى كه جواليقى در عبارت فوق به او اشاره مىكند ، محمد پسر ناصر سلامي است ، و قرائت او در حضور محمد پسر حسين إسكاف بوده است ، و نتيجه آن كه :
مىتوانيم بينگاريم كه متن عربي كتاب حاضر مصدر به چنين جملهيى است كه گذشتگان در اين مقام نظاير آن را به كار مىبردند ، يعنى عبارت « موهوب پسر احمد پسر خضر جواليقى گفت : شيخ
كتاب الأصنام ( تنكيس الأصنام ) — صفحة 94
مساهمون: ابن الكلبي
ص٩٤