بعضى ديگر گويند كمتر از اين بود . ولى بيشتر مورّخان معتقدند كه مساحت مسجد 63 ذراع در 70 ذراع بوده است . به نظر من قول اخير ارجح است ؛ زيرا مساحت آن هنگامى كه پيامبر صلى الله عليه و آله آن را بنا كرد 1060 متر مربع بود و اين با 63 * 70 سازگار است .
پس از آنكه رسول خدا صلى الله عليه و آله در سال 7 ه . 628 م . از غزوهء خيبر بازگشت ، در مساحت مسجد افزود و طول آن را 100 ذراع و عرضش را نيز 100 ذراع يا كمى كمتر قرار داد « 1 » بدين طريق مساحت مسجد تقريباً 2475 متر مربع شد .
4 - طريقهء بنا ( مرحلهء اول ) :
منابع تاريخى در باب طريقهاى كه رسول خدا صلى الله عليه و آله در بناى مسجد شريف نبوى به كار برد ، رواياتى نقل كردهاند . مصالحى كه به كار رفته عبارتند ؛ از سنگ براى استوارى پىها و خشت براى بر آوردن ديوارها و تنههاى نخل براى ستونها و برگهاى پهن نخل براى پوشيدن سقف و گِل براى اندود ديوارها .
براى پى ريزى ، 3 ذراع ( 5 / 1 متر ) زمين را كندند و سنگ ريختند . آنگاه ديوارها را باخشت بر آوردند . خشتها را دربقيع الخبخَبه « 2 » به قالب زدند .
سمهودى طريقهء ساختن بنا را بيان كرده و روايتى از جعفربن محمد عليهما السلام از پدرش و روايتى از ابن زباله و يحيىبن حسن علوى آورده كه بناى مسجد در مرحلهء اول ، گذاشتنِ خشتى بر خشت ديگر بود و اين طريقه را « السميط »
هامش
( 1 ) - نك : سمهودى ، وفاء الوفا ، ج 1 ، ص 340 به بعد .
( 2 ) - نوعى درخت بود كه در شمال بقيع سبز مىشد .