بر اين مىافزايم اين مطلب را كه : مدينه محصور است ميان دو لابهء زمين سنگلاخ آتشفشانى ، از دو جانب مشرق و مغرب . اين دو حدود حرم مدينهاند از مشرق و مغرب آن ؛ همان گونه كه رسول اللَّه صلى الله عليه و آله حدود آن را معين كره است . ابو هريره از رسول خدا صلى الله عليه و آله روايت كرده كه « حرم ما بين دو لابهء مدينه است . . . » « 1 »
ديگر از ويژگىهاى مدينه اين است كه محصور است ميان دو كوه ؛ از شمال و جنوب . اين دو كوه حد شمالى و جنوبى مدينهاند . در شمال كوه ثَور است و در جنوب كوه عَير . « 2 » اين حدى است كه رسول اللَّه صلى الله عليه و آله معين كرده است .
در حديث از على بن ابى طالب عليه السلام آمده است كه پيامبر فرمود : « مدينه حرمى است ميان عير و ثور . . . » « 3 »
شش سيلگاه مدينه را در ميان گرفته است . آشكارترين كوه در مدينهء منوره ، كوه احد است و رسولاللَّه صلى الله عليه و آله در بارهء آن فرمود : « اين كوه ما را دوست دارد و ما آن را دوست داريم » . « 4 »
هواى مدينهء منوره در تابستان گرم و خشك است و در زمستان سخت سرد . ابوهريره گويد : از رسولاللَّه صلى الله عليه و آله شنيدم كه فرمود : « آن ( مدينه ) سرزمينى است كم باران » « 5 » جهت باد در مدينه از جنوبِ غربى است .
چاهها يكى از آبشخورهاى اصلى است كه به مدينه آب مىرسانند .
هامش
( 1 ) - فتح البارى بشرح صحيح البخارى ، ج 4 ، ص 97 رقم 1869
( 2 ) - كوه ثور همانند گاوى است خفته ، در شمال احد . و كوه عير در نزديكى ذوالحُلَيفهاست .
( 3 ) - صحيح مسلم بشرح النووى : ج 9 ، ص 143 و فتح البارى ، ج 4 ، ص 97 رقم 1870
( 4 ) - منبع پيشين ، ج 9 ، ص 139
( 5 ) - مختصر فضائل المدينة المنوره ، ص 68