است و تعجب عرض شامل است .
عرض غيرشامل : عرضى استكه اختصاص بافراد يك نوع داشته و همهء افراد آن نوع در آن شريك نباشند . مثل آنكه بعضى انسانها فعلا نويسنده هستند و نويسندگى عرض غيرشامل است .
عرض عام
( 99 ) عرض عام : هر كلى كه خارج از ذات موضوع بوده و بر بيش از افراد يك حقيقت عارض گردد و بر آنها حمل شود عرض عام ناميده مىشود . مانند ماشى كه عارض بر انسان و حيوان است .
و مستقيم كه بر سطح و خط هردو عارض مىشود .
عرض عام در علوم مورد استفاده نيست زيرا نه مفيد تصور ذات است و نه خاصيت مميزى دارد .
خاصه حقيقى و غيرحقيقى
( 100 ) از آنچه دنباله تعريف خاصه گفته شد بدست آمد كه خاصه بر دو گونه است :
قسمى بطور اطلاق مختص بيك حقيقت است مثل ضاحك . و قسمى از آن بيك اعتبار خاصه و باعتبار ديگر عرض عام است و ميتوانيم آن را خاصهء اضافى بناميم .
خاصهء اضافى آنست كه هرگاه يك نوع را با نوع ديگريكه در جنس شريك هستند ضميمه كنند و از مميز آنها بپرسند عرض عام در جواب گفته شود . مثلا هرگاه بپرسند انسان و اسب چه صفت و عرض مميزى از ساير اجسام نامى دارند جواب شايسته آنست كه گفته مىشود