فصل 13 : گفتار لقمان در بارهى آداب سفر كه از امام صادق عليه السّلام ، زادهى صادقان و نيكان صلوات اللَّه عليهم أجمعين ، روايت شده است و ما به مقدار نياز از آن نقل مىكنيم
ما آن را از كتاب « المحاسن » نقل مىكنيم كه مؤلّف به سند خود - كه به حمّاد بن عثمان يا ابن عيسى مىرسد - از امام صادق عليه السّلام چنين روايت كرده است :
« لقمان به فرزندش فرموده است :
هر گاه با گروهى هم سفر شدى ، در كار خود و آنان با ايشان زياد مشورت كن و در چهرهى آنان بسيار لبخند بزن و آن چه را هم راه دارى ، سخاوتمندانه در اختيار آنان بگذار و هر گاه دعوتت كردند ، بپذير و هر وقت از تو كمك خواستند ، به كمك آنان بشتاب و در سه چيز بر آنها پيشى داشته باش : خاموشى بسيار و خواندن نماز زياد و سخاوتمندى نسبت به كالاهايى كه هم راه دارى ؛ از مركب و دارايى و توشه .
هر گاه از تو درخواست كردند كه گواهى حقّى بدهى ، دريغ مكن و چون با تو مشورت كردند ، فورى پاسخ نده ؛ بلكه دقيقا بينديش و زود تصميم نگير تا اين كه پس از دقّت و بررسى يك رأى را بپسندى و با اين همه پاسخ مشورت را نده مگر آن كه برخيزى و بنشينى و بخوابى و غذايى بخورى و نمازى بخوانى و در طول اين مدّت انديشه و اطّلاعات خود را در كار مورد مشورت به كار اندازى ؛ زيرا كسى كه در بارهى مشورتكننده صادقانه خير خواهى نكند ، خداوند رأى و انديشهاش را از او بگيرد و امانت دارى را از وى دور سازد .
چون ديدى همسفرانت مىروند ، تو هم برو و هنگامى كه كار مىكنند ، تو هم با آنان مشغول كار شو و وقتى ديدى خيرات و بخشش