افراطى و بى اعتنايى به دين را مورد تهاجم قرار داد ؛ و با بهرهكشى مادى و ستم اجتماعى مبارزه كرد . به اين ترتيب ظهور اسلام بزرگترين انقلاب اجتماعى ، سياسى ، اقتصادى و فرهنگى بود كه در همهء جهان پديد آمد ، زيرا اسلام حكومت و دينى است براى همهء مردم .
روم
سپاه روم بر نظام تيولدارى متمركز بود ، به اين ترتيب كه هر يك از اشراف فرماندهء گروه خودش بود و به هر يك از آنها املاك و مستغلات بسيارى داده مىشد تا افراد تحت قلمروش با آن روزگار بگذرانند . اين امر موجب بروز جنگهاى داخلى گرديد ، بويژه در آن روزگارى كه حكومت مركزى در قسطنطنيه تضعيف گشته بود . خاندانهاى اشراف قصد توسعهء قلمرو خودشان بر ضرر ديگران را داشتند . حتى برخى از آنان در مواقعى بر عليه حكومت مركزى نيز شورش مىكردند .
روميان براى حمايت از مرزهاى جنوبى و هم مرز با جزيرة العرب و مرزهاى جنوب شرقى و هم مرز با ايران ، بر غسانىها و ديگر قبايل عرب تكيه داشتند .
اختلاف ميان گروههاى گوناگون مسيحى پيش از اسلام شدت يافت و خاص و عام را در برگرفت . مردم بيش از هر كار ديگرى به مجادلههاى دينى سرگرم بودند ؛ و اين مجادلهها در ميان طبقات مختلف و در هر زمان و مكانى جريان داشت .
مشكل عمدهء سپاه روم در اين هنگام حيره بود و پرداخت حقوق سربازان به سبب ضعف مالى دولت ، پيوسته از موعدش به تأخير مىافتاد و آنان هميشه شاكى بودند .
سپاه ، هدف معينى نداشتند كه صفوفشان را يكپارچه سازد و يا آنان را وادار سازد كه در راهى جز تلاش معاش بكوشند .
بدين ترتيب سپاه روم ، سپاهى مزدور و زير فرمان شمارى از اشراف بود كه پستهاى خود را نه با لياقت و كاردانى بلكه با وراثت به دست مىآوردند .