نتايج :
رسول خدا ( ص ) توانست به مدينه پناه ببرد و نيروهايش را در آنجا تمركز دهد و صفوف ساكنان آن شهر را ، على رغم اختلاف تمايلات ، خواستهها و اديانش متحد سازد و در راستاى مقابله با تجاوز خارجى و پايان دادن به اختلافهاى داخلى ، آنان را به جامعهاى واحد تبديل كند .
گر چه تنها سپاه مورد اعتماد رسول خدا ( ص ) با وجود كمى تعدادشان - مسلمانان بودند ، اما آن حضرت توانست عقيدهاى را در آنان پديد بياورد كه از صميم قلب بدان ايمان داشته باشند ؛ و هدفهايى چنان روشن را براى آنان ترسيم بفرمايد كه در راه رسيدن به آنها از بذل مال و جان دريغ نورزند .
هدف مسلمانان دفاع از اسلام و تلاش براى حمايت از آزادى گسترش آن بود و در اين راستا از بذل همهء دار و ندارشان دريغ نمىورزيدند .
تا اين هنگام رسول خدا ( ص ) سپاهى فراهم ساخت كه هدفى يگانه ، آنان را گرد هم مىآورد ، تنها از يك فرمانده دستور مىگرفتند و بر يك پايگاه امن تكيه داشتند . به اين ترتيب - على رغم شمار اندك مسلمانان - همهء وسايل موفقيت آنان در صورت بروز جنگ آماده گرديد .
اعراب ، روميان و ايرانيان
اعراب :
ملت عرب نمايندهء كهنترين و نابترين ملتهاى سامى نژاد است . زيرا كه اينان در جزيرهء عربى به حالت انزوا به سر مىبردند و هيچ جهانگشايى موفق به ورود در اين جزيره نگرديد ، در نتيجه آنان براى روزگارى دراز در آنجا باقى ماندند .
اعراب دو نوعند : عدنانىها ، يعنى اعراب شمال و قحطانىها يعنى اعراب جنوب .
اين تقسيم پايهء نژادى ندارد ، بلكه پايهء آن شرايط خاص زمانى و مكانى است كه به تفاوتهايى در زبان و فرهنگ منجر گرديده است .