زيرا ترويج اسلام با زور به معناى اجبار است ، در حالى كه خداوند متعال مىفرمايد :
« لا إِكْراهَ فِي الدِّينِ قَدْ تَبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ »
« 1 » اگر فضيلت انتشار اسلام مربوط به شمشير و نيزهء مسلمانان بود ، مىبايست هنگام ناتوانى و شكست حكومتهاى اسلامى ، نفوذ معنوى آن نيز از ميان مىرفت . ولى هدف جنگ اسلامى ، پشتيبانى از عقيده و تأمين آزادى انتشار آن در ميان مردم و جلوگيرى از تجاوز خارجى به سرزمينهاى اسلامى است :
« وَ قاتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ الَّذِينَ يُقاتِلُونَكُمْ وَ لا تَعْتَدُوا إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ »
« 2 »
و در راه خدا با كسانى كه با شما مىجنگند بجنگيد ، ولى از اندازه در نگذريد . زيرا خداوند تجاوزكاران را دوست نمىدارد .
جنگ اسلامى ، دفاعى است . مسلمانان براى تجاوز به كسى آن را آغاز نمىكنند و جز به اجبار با كسى نمىجنگند . از ديدگاه ملت اسلامى ، جنگ مبارزهء شرافتمندانهاى است كه مبارزان اجازهء انجام كارها و اقدامهاى منافى با شرافت را ندارند و در نتيجه پايبند محترم شمردن عهد و پيمان خود هستند ، خيانت را در شأن خود نمىدانند ؛ به مجروحان ، بيماران و اسيران كمك مىكنند و آنان را به يك چشم مىنگرند و از بدرفتارى با غير نظاميان ، زنان ، كودكان ، پيران ، راهبان ، بردگان و كشاورزان و ديگران خوددارى مىورزند . « 3 »
هامش
( 1 ) - بقره ( 2 ) ؛ آيهء 256 : در دين هيچ اجبارى نيست و راه از بيراهه به خوبى آشكار شده است .
( 2 ) - همان ، آيهء 190 .
( 3 ) - اسلام با اجراى اصل مقابله به مثل ، بهترين الگو را به دولتهاى امروزى ارائه داده است . خداى متعال مىفرمايد : « الشَّهْرُ الْحَرامُ بِالشَّهْرِ الْحَرامِ وَ الْحُرُماتُ قِصاصٌ ، فَمَنِ اعْتَدى عَلَيْكُمْ فَاعْتَدُوا عَلَيْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدى عَلَيْكُمْ وَ اتَّقُوا اللَّهَ وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُتَّقِينَ » ( اين ماه حرام در برابر آن ماه حرام است ، و [ هتك ] حرمتها قصاص دارد . پس هر كس بر شما تعدى كرد ، همان گونه كه بر شما تعدى كرده ، بر او تعدى كنيد و از خدا پروا بداريد كه خدا با تقواپيشگان است . امام محمد عبده در تفسير المنار ( 2 / 258 ) مىگويد : ( تجاوز به تجاوزگر با رعايت مقابله به مثل با صراحت كامل بيان گرديده است و امام شافعى براى وجوب كشتن قاتل با همان آلت قتالهء خودش به همين آيه استدلال كرده است . . . مراد اين است كه كيفر به اندازهء تجاوز باشد و ظلم و ستمى صورت نگيرد . از اين رو خداوند متعال پس از تشريع قانون قصاص و مقابلهء به مثل مىفرمايد : « و اتقوا الله » ( پرواى الهى پيشه كنيد ) و به هيچ كس تجاوز روا « ادامه در صفحهء بعد » :