إِخْواناً . . . »
« 1 »
و نعمت خدا را بر خودتان به ياد آوريد كه چگونه دشمن يكديگر بوديد و دلهايتان را با يكديگر مهربان كرد و به لطف او برادر شديد . . .
روحيه * : تعريف روحيه چنين است : « ويژگىهايى كه ارتش آزموده و حرفهاى را از گروههاى چريكى ممتاز مىگرداند ؛ و موجب مىشود كه فرمانبرى بر دوستى مبتنى گردد و شجاعت و شكيبايى در مبارزه و تحمل دشوارىها آشكار شود و همهء مزيتهاى سربازان فرمانبردار ، دلاور و شكيبا نمودار گردد . دربارهء فرمانبردارى مبتنى بر دوستى و اعتماد متقابل سربازان رسول خدا ( ص ) نسبت به ايشان ؛ و نيز دربارهء شجاعت و دلاورى آنان در مبارزه و شكيبايى در تحمل دشوارىها با عزمى راسخ و شكست ناپذير نياز به گفتوگو نيست .
در اينجا تنها به يادآورى داستانى كه عبد الرحمن بن عوف دربارهء قتل ابو جهل به وسيلهء دو جوان كم سن و سال نقل كرده است و نيز داستان نسيبهء خزرجى ، ام عماره ، در جنگ احد ، بسنده مىكنم - اين دو داستان مشهورند و در همين كتاب در جاى خودشان نقل شدهاند . - به راستى اگر روحيهء جوانان كم سن و سال و زنان مسلمانان تا اين اندازه بالا بوده باشد ، روحيهء مردان چگونه بوده است ؟
آنچه موجب حفظ روحيهء معنوى مىگردد ، اهدافى است كه مردم ، به ويژه نظاميان به آنها ايمان دارند . هدف همهء مسلمانان در آن دوره اعتلاى كلمة الله و تلاش براى آزادى تبليغ اسلام - بدون دخالت ديگران - و برافراشتن پرچم عدالت و صلح ميان همهء انسانها بود . اينها هدفهايى بود كه مسلمانان به آنها ايمان كامل داشتند و براى تحقق آنها با تمام توش و توان در راه خداوند به مبارزه پرداختند .
صفات برجستهء فرماندهان نيز موجب پيدايش و بقاى روحيهء معنوى مىگردد . امتى خوشبخت است كه از نعمت رهبرى بزرگ ، شجاع و خردمند كه روح اعتماد را در آنها
هامش
( 1 ) - آل عمران ( 3 ) ، آيهء 103 .
* - تنها برخى از متون نظامى « روحيه » را به عنوان يك اصل تلقى كردهاند . ر . ك . استراتژى بزرگ ، جان ام . كالينز ، ترجمهء كورش بايندر ، ص 69 ، دفتر مطالعات سياسى و بين المللى ، تهران 1370 .