تصميم سريع و روشن چگونه اتخاذ مىشود ؟
اين نوع تصميمگيرى به دو عامل بستگى دارد : خردمندى فرمانده و دستيابى به اطلاعات مربوط به دشمن و منطقهء ميدان نبرد .
خردمندى رسول خدا ( ص ) مورد اتفاق دوست و دشمن و مسلمان و غير مسلمان است . زيرا توجه دادن مردم به وعده و وعيدهاى الهى ، به مشورت و گفتوگو نهادن موضوعهاى بزرگ و سرنوشتساز و يكپارچه ساختن مردمى پراكنده كارى است بس بزرگ كه جز در پرتو خردى برتر و منطقى نيرومند امكان پذير نيست .
دستيابى به اطلاعات مربوط به دشمن و ميدان نبرد از طريق گشتىهاى جنگى و شناسايى ، جاسوسى ، كمين ، بازجويى اسيران ، شناسايىهاى شخصى و مشورت با افراد صاحب نظر ميسر مىگردد .
هدف رسول خدا ( ص ) از غزوات و سريّههايى كه پيش از جنگ بزرگ بدر انجام شد ، دستيابى به اطلاعات مربوط به منطقهء اطراف مدينه ، شناسايى راههاى منتهى به مكه و آشنايى و هم پيمانى با ساكنان آنها بود .
در جنگ بزرگ بدر ، يك گشتى شناسايى را فرستاد تا بازگشت كاروان ابو سفيان را زير نظر بگيرد . چند گشتى شناسايى را نيز پيشاپيش نيروهايش به بدر اعزام كرد . اندكى پيش از آنكه نيروها به مقصد برسند ، نيز دو گشتى شناسايى فرستاد . گذشته از اينها خود ايشان نيز براى ارزيابى نيروى قريش و مواضع استقرار آنان اقدام به شناسايى كرد .
همينطور ، از طريق بازجويى اسيرانى كه اندكى پيش از جنگ بدر به اسارت يكى از گروههاى گشتى درآمده بودند ، موقعيت قريش و شمار نيروهايشان را شناسايى كرد .
با استفاده از ديدگاههاى كارشناسى يكى از يارانش ، ويژگى چاههاى بدر و شيوهء تسلط بر آنها را دريافت و شبانه اردوگاه خود را به جاى مناسبى كه تسلط كامل بر آب چاهها را ممكن مىساخت انتقال داد .
اينها نمونهء اقدامهايى است كه رسول خدا ( ص ) تنها در جنگ بدر براى دستيابى به اطلاعات انجام داد . ديگر جنگهاى آن حضرت نيز از چنين مواردى پر است .
رسول خدا ( ص ) ، پيش از آنكه دشمن بتواند نيات و مقاصدش را به اجرا در آورد ،
الرسول القائد (شيوه فرماندهى پيامبر ص) (فارسى) — صفحة 360
مساهمون: محمود شيت خطاب الموصلي
ص٣٦٠