پيروزى مسلمانان وجود داشت ؟
هر كس ، غزوههاى بدر ؛ احد ، خندق و حنين را با موشكافى مورد بررسى قرار دهد و بر موضع طرفين آگاهى يابد و تحولات ميدان نبرد را به دقت بنگرد ، تأثير فعاليتهاى شخص پيامبر ( ص ) را در هدايت مسلمانان به روشنى درخواهد يافت . همان تأثيرى كه اگر نمىبود ، اينك اسلام چهره ديگرى داشت . حال ببينيم كه عوامل پيروزى جنگهاى آن حضرت چه بوده است ؟
پيروزىهاى پيامبر به دو عامل باز مىگردد : نخست : تأييد خداوند متعال با اعطاى پيروزىهاى روشن ؛ دوم عوامل فنى نظامى كه خود به چهار عامل زير قابل تجزيه است :
1 - فرماندهى هوشمندانهء پيامبر خدا ( ص ) .
2 - سربازان ممتاز صدر اسلام .
3 - جنگ عادلانه ، يعنى رعايت عدالت در جنگ با دشمنان .
4 - وضعيت نابسامان نظامى دشمنان اعم از عرب ، روم و ايرانى .
عامل نخست : فرماندهى هوشمندانهء رسول خدا ( ص ) :
خلاصهء ويژگىهاى يك فرمانده
آن طور كه در كتاب « نظامات الخدمة السفريه » - يكى از منابع معتبر نظامى - آمده است ، مزيتهاى فردى يك فرمانده از خلال فرمانهايى كه صادر مىكند آشكار مىشود .
تصميمهاى صحيح يك فرمانده تنها به شجاعت فردى ، ارادهء نيرومند و ثابت و تحمل بدون تزلزل مسؤوليت وابسته نيست ، بلكه علاوه بر اينها بايد نسبت به اصول جنگ آگاهى كامل داشته باشد ؛ از قدرت تصميم گيرى سريع و روشن بهرهمند باشد ؛ ضمن برخوردارى از مخيّلهاى نيرومند ، پيروزى موجب غرور و شكست موجب خرد شدن ارادهء او نگردد ؛ و با جنبههاى گوناگون طبيعت بشرى آشنا باشد .
حفظ روحيهء نيروها و اجراى تصميمات فرماندهان با دميدن روح اعتماد و دوستى ميان سربازان به دست مىآيد و تأثير فرمانده در اين جهت به ميزان اعتماد به نفس و خويشتندارى خود او بستگى دارد .