رحمت و شفقت همهء مردم نيازمند است ، فرمان رهبر را بيش از ديگران رعايت مىكنند .
اما بايد دانست كه در اين فرمانها مصالح همگان نهفته بود و همه مسلمانان سرباز مخلص و فداكار اين مصالح بودند .
نتايج
نتايج جنگ تبوك بطور فهرستوار اينهاست : 1 - بالا رفتن روحيهء مسلمانان در برابر روم و هم پيمانهاى آن و نيز نزد همهء اعراب شبه جزيره عربستان . رسول خدا ( ص ) با اين اقدام موفق شد كه باور توانايى جنگيدن و پيروزى بر روميان را در مسلمانان پديد آورد .
پيش از رسول خدا ( ص ) ، جلوگيرى از تهاجم روميان براى اعراب حتى در سرزمين خودشان ، يك رؤيا بود . اما پس از جنگ تبوك يقين كردند كه مىتوانند روميان را مورد تهاجم قرار دهند و ارتش آنان را نابود سازند .
2 - پيروزى روانى مسلمانان بر روميان ، اعرابى را كه هنوز اسلام نياورده بودند از دو دلى بيرون آورد . اگر نيروهاى اسلامى آنقدر توانا باشند كه بتوانند روميان را در كشور خودشان تهديد كنند ، نيروهاى قبايل عرب كجا توان ايستادگى در برابر چنين نيرويى را خواهند داشت ؟
از اين رو ، پس از بازگشت رسول خدا ( ص ) به مدينه از تبوك ، هيأتهاى نمايندگى اين قبايل گروه گروه به آن شهر مىآمدند و اسلام خود را اعلام مىداشتند . از آنجا كه مردم در اين سال گروه گروه به اسلام روى مىآوردند ، آن را سال وفود ( گروهها ) ناميدند .
3 - رسول خدا ( ص ) موفق گرديد با بستن قراردادهايى با ساكنان مرزهاى شمالى كه شبه جزيره را با شام - كه تابع روم بود - مرتبط مىساخت ؛ و نيز با استفاده از اسلام برخى از آن قبايل ، نقاط تمركز سپاه اسلام را در آن منطقه سامان بدهد .
اين نقاط تمركز ، راه فتوحات اسلامى در دوران خلفاى راشدين را هموار ساخت و از همين پايگاهها بود كه نيروهاى اسلامى به شمال رهسپار گشتند و براى رسيدن به هدف بزرگ خود يعنى فتح سرزمين شام در همان پايگاهها تمركز يافتند .
( ) ( ) ( ) ( )