مصالحه با اهل جرباء « 1 » و أذرح « 2 » : ميان مسلمانان و ساكنان جرباء - روستايى در منطقهء عمان در بلقاء و شام - و ميان مسلمانان و ساكنان أذرح - روستاى كوچكى نزديك جرباء - نيز به ازاى پرداخت جزيه صلح برقرار گشت .
مصالحه با مردم دومة الجندل : رسول خدا ( ص ) خالد بن وليد را همراه 420 سوار به دومة الجندل فرستاد . خالد ، حكمران آنجا ، اكيدر كندى و برادرش حسان را كه در تعقيب يك گاو وحشى بودند ، غافلگير ساخت . حسان به قتل رسيد و برادرش به اسارت در آمد . خالد او را تهديد كرد كه چنانچه دروازههاى دومة الجندل را به روى مسلمانان نگشايد كشته خواهد شد .
دروازههاى شهر به ازاى سربهاى حكمران آن گشوده شد . مسلمانان وارد شهر گرديدند و دو هزار شتر ، هشتصد گوسفند ، چهارصد بار گندم و چهارصد زره را به غنيمت گرفتند . خالد به همراه اكيدر و كليه غنايم ، رهسپار مدينه نزد رسول خدا ( ص ) شد . آن حضرت از ريختن خون اكيدر چشم پوشيد و به ازاى پرداخت جزيه با او مصالحه كرد و او را رها كرد تا به دومة الجندل باز گردد .
بازگشت مسلمانان
مسلمانان مدت بيست روز در منطقهء تبوك ، در انتظار سپاهيان روم درنگ كردند . طى اين مدت با بستن قراردادهايى با ساكنان مرزهاى شمالى سرزمين عرب ، امنيت آنجا را تأمين كردند ؛ اعراب را از قدرت و شوكت مسلمانان بيم دادند ؛ و آزادى تبليغ دين را تأمين كردند . پس از آن رهسپار مدينهء منوره شدند .
هامش
( 1 ) - جرباء : جايى است از توابع عمان در بلقاء شام . ر . ك . معجم البلدان ، ج 3 ، ص 72 . موضعى است در سوى شمال غربى شهر معان اردن بعد از اذرح كه داراى چشمههاى آب است ؛ و از آن جمله جرباء بزرگ و جرباء كوچك است ؛ و كوه اشعرى - جايى كه حكميت ميان ابو موسى اشعرى و عمرو عاص ، در اختلاف ميان حضرت على ( ع ) و معاويه ، در آن رخ داد - بر آنجا اشراف دارد ؛ و از منزلگاههاى قبائل حويطات به شمار مىرود .
( 2 ) - اذرح : نام سرزمينى است در اطراف شام از نواحى بلقاء و عمان ( ر . ك . معجم البلدان ، ج 1 ، ص 161 ) و آن روستاى اذرعيهء اردن است و در شمال غربى شهر معان واقع است و از روستاهاى شراه به شمار مىرود .