موجود در آن مىنوشيدند . چنانچه در آن روز باران نمىباريد ، بسيارى از مسلمانان از شدت تشنگى هلاك مىشدند .
سپاه اسلام كه براى رهايى از گرماى شديد ، شبها راه مىپيمودند به تبوك رسيد . اما از نيروهاى روم خبرى نبود . رسول خدا ( ص ) ، پس از آنكه دانست روميان به شمال عقب نشينى كردهاند ، در تبوك مستقر گرديد .
روميان : نيروهاى روم متشكل از نظاميان و قبايل عرب هم پيمان عرب ، پيش از رسيدن نيروهاى اسلامى در تبوك متمركز شدند . اما اطلاعاتى كه دربارهء عظمت سپاه اسلام و بالا بودن روحيههايشان دريافت داشتند ، آنان را ناگزير به عقب نشينى به شمال تبوك كرد .
تسلط بر منطقه :
مصالحه با حكمران أيله « 1 » : رسول خدا ( ص ) نامهاى براى يوحنّا پسر رؤبه حاكم أيله فرستاد و از او خواست كه يا تسليم مسلمانان گردد ، يا آمادهء جنگ باشد . يوحنا خود نزد رسول خدا ( ص ) آمد و ضمن اعلام اطاعت ، هدايايى نيز به وى تقديم كرد . متن پيمان صلح ميان مسلمانان و يوحنا چنين بود :
بسم الله الرحمن الرحيم . اين امان نامهاى است از جانب خداوند و پيامبر او محمد براى يوحنا پسر رؤبه و براى مردم أيله و براى كشتىها و كاروانهايشان در دريا و خشكى ، آنان و هر كس از اهل شام ، يمن و ساكنان دريا كه با ايشان است ، در پناه خدا و رسول او هستند .
ولى اگر كسى از آنان مرتكب جرمى شود ، دارايى و ثروت او مانع مجازات او نخواهد بود و گرفتن آن براى محمد رواست . همهء راههاى دريايى و خشكى به روى آنها باز است و مجازند كه در آنها رفت و آمد كنند .
همچنين طرفين توافق كردند كه ايله سالانه سيصد دينار جزيه به مسلمانان بپردازد .
هامش
( 1 ) - أيله : شهرى است بر ساحل درياى قلزم ( درياى سرخ ) در سوى شام و آن پايان مجاز و آغاز شام است . ( ر . ك . معجم البلدان ، ج 1 ، ص 391 ) و آن شهر عقبه در رأس خليج عقبه در شمال درياى سرخ و جنوبىترين شهر اردن است .