و بگو كه رسول خدا ( ص ) تو را به كشتن زنان و كودكان اجير نمىكند . » كشتن آن زن مشرك نه از روى عمد بلكه از روى خطا بود و هنگامى رخ داد كه مشركان شكست خورده مورد تعقيب مسلمانان قرار گرفته بودند . در چنين شرايطى اشتباهات نظامى زيادى رخ مىدهد . زيرا وضعيت روانى فراريان و تعقيب كنندگان به يك اندازه غير طبيعى است . از اين رو پس از كشته شدن آن زن ، رسول خدا ( ص ) خواست كه در راستاى اجراى فرمانهاى پيشين وى از كشتن افراد ناتوان پرهيز شود . *
جنگ مسلمانان جنگى جوانمردانه بود . زيرا آنان پيروزى را با ابزار شرافتمندانه جستجو مىكردند و از ستم و تجاوز پرهيز داشتند .
امور تداركاتى :
الف - توزيع غنايم : عامل روانى نخستين بار هنگام تقسيم غنايم بروز كرد .
قصد رسول خدا ( ص ) اين بود كه دل تازه مسلمانانى را كه هنوز اسلام در جان آنها رسوخ نكرده بود « 1 » و نيز دل سران ديگر قبايل را به دست آورد ، زيرا بسيارى از مردم را شكم سوى حق مىكشاند و نه عقل .
پيامبر خدا ( ص ) به اين گروه عطاهاى بسيار داد ، بطورى كه از آن پس نزد آنها محبوبترين چهرهها گرديد و اسلام را تنها دين خود تلقى مىكردند . رسول خدا ( ص ) چنين مصلحت ديد كه مسلمانان نخستين را از غنايم محروم كند ، زيرا ايمان آنها قوىتر از آن بود كه تحت تأثير مسايل مادى قرار گيرد . هنگامى كه از سوى برخى از آنان مورد نكوهش قرار گرفت پاسخ داد : « من اين اموال را به كسانى كه از حرص و بىتابى آنها بيمناكم مىبخشم و گروهى ديگر را به خير و بىنيازىاى كه خداوند در دل آنها قرار داده وامىنهم ، از جملهء آنها عمرو بن ثعلبه است . » عمرو گويد : « اين سخن رسول خدا ( ص ) نزد من از شتران سرخ موى بهتر بود . »
هامش
* - معلوم نيست چرا اين گونه خطاهاى نظامى بيشتر از كسانى چون خالد بن وليد سر مىزند . آيا نمىتوان گفت كه روح اسلام در وجود او رسوخ نكرده بود .
( 1 ) - اينان به دلجويى شدگان موسومند .