به اين ترتيب عمرو بن عاص قبايل شام را پراكنده ساخت و اقتدار مسلمانان براى بار ديگر در ميان قبايل آن سامان حاكم گرديد . *
سريهء خبط « 1 »
در رجب سال هشتم هجرى ، رسول خدا ( ص ) ابو عبيدهء جراح را در رأس سيصد نفر از مهاجران و انصار كه عمر نيز در ميان آنان بود ، بر سر قبيلهاى از جهينه به قبليّه « 2 » واقع در ساحل دريا فرستاد . سپاه اسلامى در راه از شدت گرسنگى برگ درخت مىخوردند تا آنكه قيس بن سعد شترى خريد و سر بريده سرانجام سپاه اسلامى بدون هيچگونه آسيبى به مدينه بازگشت .
سريهء ابوقتادهء انصارى به خضره « 3 »
در شعبان سال هشتم ، رسول خدا ( ص ) ابوقتادهء انصارى را همراه پانزده مرد بر سر غطفان فرستاد و فرمان داد به آنان حمله كند . او شب حركت مىكرد و روز پنهان مىگشت . آنگاه به يك گروه بزرگى از غطفان حمله كرد . و آنان را در محاصره گرفت . به دنبال آن فرياد « يا خضره » يكى از اهالى بلند شد و گروهى از مردان قبيله با مسلمانان به جنگ برخاستند و شمارى از آنان به قتل رسيدند . سپاه اسلامى با به غنيمت گرفتن شمارى شتر و گوسفند ، پس از پانزده روز غيبت به مدينه بازگشتند .
هامش
* - روايتهاى شيعى حاكى از آن است كه چون رسول خدا از قصد دشمنان براى حمله به مدينه آگاه گشت ، مسلمانان را به جنگ فراخوانده سپاه اسلامى طى دو مرحله به فرماندهى دو تن از مهاجران اعزام شد ، ولى هر دو بار ناچار به عقب نشينى گشت . آنگاه پيامبر خدا ( ص ) فرماندهى جنگ را به حضرت على ( ع ) داد و او فتحى نمايان كرد . اين جنگ را از آن رو ذات السلاسل خواندهاند كه على ( ع ) اسيران دشمن را زنجيروار با ريسمان به هم بسته بود . ر . ك : ارشاد مفيد ، ترجمهء رسولى محلاتى ، انتشارات علميه اسلاميه ، ص 101 - 105 . مجمع البيان طبرسى ، انتشارات ناصر خسرو ، ج 10 ، ص 802 - 803 .
( 1 ) - خبط : برگ درخت .
( 2 ) - قبليّه : بلندى ميان مدينه و ينبع ، كه دنبالههاى آن به طرف ينبع « غور » و به طرف واديهاى مدينه « قبليّه » ناميده مىشود . ( ر . ك : معجم البلدان ، ج 7 ، ص 29 ) - قبليه در كنار ساحل دريا واقع است و با مدينه پنج شب ، فاصله دارد . ر . ك : طبقات ابن سعد ، ج 2 ، ص 132 .
( 3 ) - خضره : سرزمينى محارب در نجد . ر . ك : طبقات ابن سعد ، ج 2 ، ص 132 .