دژها يكى پس از ديگرى به دست مسلمانان سقوط كرد تا آنكه تنها دو دژ وطيح و سلالم ، يعنى آخرين دژهاى استوار يهود باقى ماند . همهء نيروهاى اسلامى دور اين دو دژ را گرفتند و حلقهء محاصره را تنگ كردند . در اين هنگام يهوديان خواستار صلح گرديدند ، به اين شرط كه خون آنها ريخته نشود .
رسول خدا ( ص ) تسليم يهود را با شرط ياد شده پذيرفت و آنها را در سرزمين خودشان واگذاشت تا در آن كار كنند و نصف درآمدش را به مسلمانان بدهند . زيرا دفاع از اسلام چنين اقتضا مىكرد كه هر مسلمانى كه توانايى حمل سلاح داشت مبارزه كند و گماردن آنان به كار زراعت ممكن نبود .
زيانهاى طرفين :
الف - مسلمانان : 21 شهيد و شمار زيادى مجروح . ( پيوست « ح » را ببينيد . )
ب - يهوديان : زيانهاى جانى فراوان ، علاوه بر زيانهايى كه بر اموال و زمينهايشان وارد آمد .
پايان كار يهود در شبه جزيرهء عربستان :
يهوديان فدك « 1 » : پس از پايان جنگ خيبر ، رسول خدا ( ص ) گروهى از مسلمانان را نزد يهوديان فدك فرستاد كه يا اسلام بياورند و يا تسليم شوند . آنها كه بشدت روحيهء خود را باخته بودند ، بدون آنكه جنگى روى دهد ، با همان شرايط خيبر ، با مسلمانان مصالحه كردند .
هامش
« ادامه از صفحهء قبل » : نقش اول را داشته . در منابع اهل سنت آمده است بعد از اينكه ديگران از جمله ابوبكر و عمر بعد از تلاش موفقيتى در فتح به دست نياوردند ، رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود : فردا پرچم را به دست كسى مىسپارم كه او خدا و رسولش را دوست دارد ، خداوند و رسولش نيز او را دوست دارند . او شكست نمىخورد و خداوند فتح و پيروزى را به دست او قرار داده است . سرانجام اميرالمؤمنين على عليه السلام به ميدان رفت بعد از كشتن چند نفر با مرحب قهرمان خيبرىها روبرو شد و او را نيز به هلاكت رساند و دروازه قلعه را از جاى كند و پيروزى به دست آمد . ر . ك : به كتابهاى تاريخ و سيره از جمله سيرهء دينى دحلان در حاشيهء السيرة الحلبيّه ، ج 2 ، ص 193 .
( 1 ) - فدك : دهى است در حجاز به فاصله دو روز و به قولى سه روز راه از مدينه . اين ده در شمال مدينه و در راه مدينه - تبوك - شام واقع است . ر . ك : معجم البلدان ، ج 6 ، ص 342 .