در غزوهء بنى قريظه با سرعتى كه انتظارش را نداشتند حركت كرد و آنها را غافلگير ساخت . در نتيجه روحيه آنان را تضعيف كرد و تا پايان جنگ ، ابتكار عمل را در دست داشت .
در غزوهء بنى لحيان ، براى آنكه قريش و بنى لحيان به مسير واقعى حركت آن حضرت پى نبرند ، به شام حركت كرد و آنها را با استفاده از مكان غافلگير ساخت .
غافلگيرى در زمان حاضر و در زمان گذشته از مهمترين اصول جنگ به شمار مىرود . مسلمانان با به كارگيرى اين اصل ، در بيشتر جنگها به پيروزى رسيدند .
مجازات
مجازات عادلانهاى كه از بنى قريظه ، پس از تسليم آنها به عمل آمد ، از سوى همهء انسانهاى واقع بين و درست انديش و منصف مورد تأييد است .
يهوديان در بدترين وضعيت مسلمانان ، به آنها ضربه زدند . چنانچه پيمانى ميان آنان نبود ، خطاى آنان قابل چشم پوشى و عذرشان پذيرفتنى بود . اما در آن شرايط دشوار با چه بهانهاى اقدام به پيمان شكنى كردند ؟ دوست دارم بپرسم : چنانچه احزاب در جنگ خندق پيروز مىشدند ، با مسلمانان چه مىكردند ؟ آيا جز اين بود كه نابود و تكه تكه مىشدند ؟ پس چرا نبايد كسانى كه براى نابودى آنها به دشمنشان كمك كرده بودند نابود گردند ؟ مسلمانان به يهود بنى قينقاع و بنى نضير فرصت دادند تا به خيبر و نواحى شام جلاى وطن كنند ، اما نتيجه چه شد ؟ آيا جز اين بود كه يهوديانى كه مورد بخشش رسول خدا ( ص ) قرار گرفتند ، احزاب را برانگيختند و براى نابودى مسلمانان در كنار خندق گرد آوردند ؟
با وجود اين وضعيت يهوديانى كه پيش از غزوهء خندق خيانت كردند ، با وضعيت بنى قريظه بطور كامل متفاوت است ، زيرا اينان هنگامى اقدام به پيمان شكنى كردند كه مسلمانان در دشوارترين وضعيت به سر مىبردند و آيندهء اسلام در معرض خطر جدى بود .
آيا باز هم مسلمانان مىتوانستند با بنى قريظه از در آشتى درآيند تا بروند و همان نقش پيشينيان خود يعنى بنى قينقاع و بنى نضير را بازى كنند ؟
اين امكان براى يهوديان بنى قريظه فراهم بود ، كه همانند سه نفرى كه مسلمان