اما بنى قريظه عذر آوردند كه در روز شنبه جنگ نمىكنند و سپس از قريش و غطفان پيش از هر تهاجمى گروگان خواستند .
قريش و غطفان گفتند : هر آينه نعيم راست گفت !
به اين ترتيب ميان احزاب تفرقه افتاد و اعتمادشان نسبت به يكديگر سلب گرديد .
8 - رسول خدا ( ص ) حذيفة بن يمان را شبانه فرستاد تا اخبار مربوط به احزاب را كشف كند . وى مشاهده كرد كه قريش بار خود را به سوى مكه مىبندد . غطفان نيز همين كه از حركت قريش بدون هماهنگى و اطلاع آنان ، مطلع گشتند ، همراه ديگر قبايل راه سرزمين خودشان را در پيش گرفتند !
در اين هنگام ، رسول خدا ( ص ) به فراست دريافت كه مشركان فرصت گرانبهايى را از دست دادهاند ، و چنين فرصتى دوباره براى آنان پيش نخواهد آمد و چنانچه مشركان نتوانند در تهاجمى چنين سنگين مسلمانان را نابود سازند . پس از متفرق شدن چگونه خواهند توانست ؟
زيانهاى طرفين :
مسلمانان : شش شهيد . « 1 »
مشركان : سه كشته .
عوامل شكست احزاب :
فرماندهى پراكنده : احزاب از فرماندهى واحدى كه بتواند همهء نيروهاى موجود را زير فرمان در آورد تا در هنگام مناسب دست به يك عمل قاطع و مناسب بزند برخوردار نبودند .
هر قبيلهاى فرماندهى و بلكه چند فرمانده داشت و اينان توان طرح نقشهاى واحد
هامش
( 1 ) - آنان سعد بن معاذ ، انس بن اوس بن عتيق از بنى عبد الاشهل ، عبد الله بن سهل اشهلى ، ثعلبة بن غنمة بن عدى ، كعب بن زيد از بنى دينار و طفيل بن نعمان بودند .