باشد و انضباط شديدى حاكم كند تا فرمانهاى او به اجرا در آيد .
موفقيت مسلمانان در اين نوع تهاجم ، نشان دهندهء آموزش عالى و اطاعت پذيرى كامل ، يعنى مهمترين ويژگى ارتشهاى نيرومند و استوار است .
نبرد شهرى و خيابانى : يهوديان بنى نضير با انتقال سنگ ، خيابانها را سنگر بندى كرده براى دفاع از خانهها و خيابانها تا پاى جان ايستادند .
مسلمانان خانه به خانه و خيابان به خيابان شهر را پاكسازى كردند تا اينكه حلقهء محاصره يهود تنگ گرديد و ناچار به تسليم شدند .
جنگ شهرى و خيابانى براى نيروى مدافع آسان است ، زيرا از سويى راهها را مىشناسد و از محلهاى ورود و خروج خانهها آگاه است و از سوى ديگر خيابانها و خانهها نقش مهمى در حمايت از مدافعان دارد . از اين رو چنين جنگى براى نيروى مهاجم دشوار است و فرماندهء آن بايد كاملا مسلط باشد و رزمندگان بايد از نظم و انضباط دقيق برخوردار باشند .
پيروزى مسلمانان در جنگ شهرى عليه يهوديان نشان دهندهء آن است كه سطح فرماندهى ، نظم و انضباط و آموزش آنها بسيار بالا بود .
نوآورى : نوآورى در اينجا به معناى سرعت انتقال ذهن در تصميم گيرى قاطع و درست در موقعيتهاى دشوار و پذيرش مسؤوليت پى آمد آنهاست .
رفتار عبد الله بن انيس در كشتن خالد بن سفيان هذلى ، كه بنى لحيان را براى تهاجم به مدينه بسيج كرده بود ، ابتكار عمل جالبى بود و موجب پراكندگى قبيلهء وى گرديد .
عبد الله بن انيس با اين كار ، به تنهايى نقش يك نيروى بزرگ را ايفا كرد . در حالى كه از ميان بردن بنى لحيان نيازمند نيرويى بزرگ و بذل تلاش و وقت و مال فراوان بود و نتايج روشن و مشخصى هم نداشت .
رفتار رسول خدا ( ص ) در حركت دادن نيروها ، پس از آگاهى بر تلاش عبد اللّه بن ابى - براى ايجاد فتنه ميان مهاجران و انصار - و پيمودن يك مسير دشوار سى ساعته يك ابتكار عمل به موقع بود . زيرا اگر چنين نمىكرد و رزمندگان را به رنج نمىانداخت ، بعيد نبود كه نقشهء عبد الله با پيروزى قرين گردد .
الرسول القائد (شيوه فرماندهى پيامبر ص) (فارسى) — صفحة 199
مساهمون: محمود شيت خطاب الموصلي
ص١٩٩