درسهايى از غزوههاى پاكسازى :
حركت شبانه : در بيشتر اين غزوهها رسول خدا ( ص ) شبانه حركت مىكرد تا مقاصد و جهت حركتش بر دشمن پوشيده بماند و بدين وسيله آنان را در زمان و مكان غافلگير سازد .
قبايلى كه رسول خدا ( ص ) با آنها مىجنگيد نيرومند بودند و ياور و هم پيمان داشتند .
چنانچه اين قبايل از حركت آن حضرت آگاه مىگرديدند ، به سرعت آماده شده از هم پيمانهاى خود براى جنگ كمك مىگرفتند . اما حركت شبانه از همهء اين امور جلوگيرى مىكرد و رسول خدا ( ص ) ، در حالى كه نسبت به دشمن از نيروى كمترى برخوردار بود ، موفق گرديد بر همهء آنها چيره شود و به مقاصد خصمانهء آنها پايان دهد و در دل اين قبايل و ديگر قبايلى كه آوازهء پيروزى مسلمانان را مىشنيدند ترس و وحشت بيفكند .
نخستين ضربه بر روحيهء اعراب تأثير قطعى دارد . چنانچه در نخستين نبرد مغلوب شوند پراكنده مىشوند و گرنه از ميان بردن آنها كارى بس دشوار است !
رسول خدا ( ص ) كه با اين خصلت اعراب آشنا بود ، كوشيد با يك ضربهء غافلگيرانه به وسيلهء حركت شبانه روحيهء آنان را بشدت تضعيف كند و يكى از اصول مهم جنگ يعنى غافلگيرى را به كار بندد .
تهاجم بامدادى : سريهء ابو سلمه در سپيده دم انجام شد و بنى اسد را غافلگير ساخت ، بر روحيهء آنها تأثير گذاشت و وادار به گريزشان كرد .
تهاجم بامدادان تضمين كنندهء اصل غافلگيرى است ، زيرا دشمن در اين هنگام يا خواب است و يا خواب آلود و در هر حال براى رزم آمادگى ندارد .
اما اين قسم تهاجم ، به نيروهاى كار آزموده نياز دارد كه اهدافشان را به خوبى بشناسند و با خودشان درگير نشوند . زيرا اين كار موجب زيانهاى جانى جبران ناپذيرى مىگردد . تهاجمهاى بامدادى مسلمانان نشانهء آزمودگى و آشنايى ممتاز آنها به فنون نظامى است . همچنين اين نوع تهاجم مقتضى آن است كه فرمانده بر كار خود مسلط