را افكند ، شمشير كشيد و به دفاع از پيامبر ( ص ) پرداخت و در عين حال تيراندازى هم مىكرد ، تا اينكه چندين زخم برداشت .
ابودجانه تن خود را سپر باران تيرهايى ساخت كه وجود پيامبر ( ص ) را نشانه مىرفت ؛ و تيرها را به جان و تن خويش مىخريد تا بدن پيامبر آسيبى نبيند .
سعد وقاص در كنار رسول خدا ( ص ) ايستاد و با تيراندازى به دفاع از ايشان پرداخت .
رسول خدا ( ص ) ضمن آنكه تير به دستش مىداد ، مراقب به هدف خوردن تيرها نيز بود .
رسول خدا ( ص ) خود نيز آنقدر تير انداخت كه كمانش شكست . مسلمانان يكى پس از ديگرى سراسيمه و با شتاب سوى آن حضرت سرازير شدند و در راه دفاع از پيامبر در كنار آن حضرت به شهادت مىرسيدند تا اينكه موفق شدند صفوف قريش را بشكافند و خود را به يكى از بلندىهاى أحد برسانند .
اين جانفشانىها در قريش تأثير كرد و اندكى از شدت تهاجمشان كاست . مسلمانان نيز با استفاده از اين فرصت همراه پيامبر ( ص ) از كوه احد بالا رفتند .
در حالى كه آن حضرت از كوه بالا مىرفت ، كعب بن مالك - كه در آغاز همراه مسلمانان بود ولى از ترس حملهء غافلگيرانهء قريش و انتشار خبر قتل آن حضرت گريخته بود - وى را ديد و فرياد زد : « هان اى مسلمانان شما را مژده باد كه رسول خدا ( ص ) اينجاست . » ولى بيشتر افراد قريش گفتهء كعب را باور نكردند و فكر كردند كه به خاطر تقويت روحيهء مسلمانان است . اما شمارى از آنها سوى پيامبر ( ص ) و يارانش يورش بردند . أبىّ بن خلف در حالى كه مىگفت : « محمد كجاست ، رستگار نباشم اگر او نجات يابد » ، جلو آمد . رسول خدا ( ص ) با زوبين حارث بن صمّه چنان ضربهاى به او زد كه روى اسب به خود مىپيچيد و بازگشت تا در راه بميرد . او نخستين كسى است كه به دست پيامبر ( ص ) كشته شد .
د - مسلمانان خود را به يكى از بلندىهاى احد رساندند ، اما خالد بن وليد با سوارانش به آنان نزديك شد . نيروهاى اسلامى عليه او اقدام به پاتك كردند و موفق شدند پيشروى او را سد كنند .
ه - نتيجهء همهء تلاشهاى قريش براى از ميان بردن مسلمانان بر باد رفت . زيرا -
الرسول القائد (شيوه فرماندهى پيامبر ص) (فارسى) — صفحة 169
مساهمون: محمود شيت خطاب الموصلي
ص١٦٩