ب - با وجود اينكه مسلمانان به سبب شهادت حمزه متحمل خسارت سنگينى گرديدند ، نيروهايشان تسلط كامل جبهه را در دست داشتند و پرچمهاى مشركان يكى پس از ديگرى واژگون مىشد . پس از آنكه طلحة بن ابى طلحه به دست على بن ابى طالب ( ع ) كشته شد ، عثمان بن ابى طلحه پرچم را به دست گرفت ، و هنگامى كه وى نيز كشته شد ابو سعيد بن ابو طلحه آن را برداشت . او نيز به دست حضرت على ( ع ) يا سعد وقاص كشته شد .
بنى عبد الدار ، يكى پس از ديگرى پرچمدارى سپاه شرك را بر عهده گرفتند ، تا آنكه نه نفرشان كشته شدند . آنگاه بردهاى از ايشان پرچم را برداشت و مبارز خواست كه وى نيز از پاى در آمد و چون همهء مشركان از گرد پرچم پراكنده شده بودند ، زنى آن را به دوش گرفت .
ج - پس از ايجاد شكاف در صفوف سپاه شرك ، مسلمانان يكباره هجوم آورده آنان را شكست دادند . تا آنجا كه زنهاى حاضر در سپاه شرك به محاصرهء مسلمانان در آمدند و بتى كه براى تبرك با خود آورده بودند ، از روى شتر پايين انداختند .
مسلمانان به تعقيب دشمن پرداختند و آنها را از اردوگاهشان دور ساختند ، آنگاه بازگشتند و به جمع آورى غنايم سرگرم شدند .
سپس نگهبانان و تيراندازانى كه به فرمان پيامبر ( ص ) نبايد آنجا را ترك مىكردند ، با خود گفتند ، توقف ما در اينجا بىثمر است و به خواست خدا دشمن شكست خورده و برادران ما سرگرم جمع آورى غنايم هستند .
آنگاه بر سر حفظ موضع يا ترك آن بين آنها اختلاف پديد آمد . فرماندهشان يعنى عبد الله بن جبير بر حفظ موضع پاى مىفشرد ولى بيشتر آنها در برابر دستور فرمانده مقاومت به خرج داده موضع خود را ترك كردند و جز حدود ده نفر در آنجا باقى نماند و تيراندازان نافرمان از مقر خود پايين آمده در گرد آورى غنايم شركت جستند .
پاتك دشمن ( صحنهء دوم ) :
الف - خالد بن وليد « 1 » كه فرماندهى جناح راست مشركان را عهدهدار بود ، متوجه شد كه تيراندازان سپاه اسلام پست خود را ترك گفتهاند . او نيز فرصت را غنيمت شمرده
هامش
( 1 ) - براى زندگينامهء وى ر . ك . قادة فتح العراق و الجزيره ، از همين نويسنده ، ص 47 - 211 .