نيروهاى خودى راه داشت مستقر گردانيد . هدف نخست آن حضرت از اين كار ، سلب امكان حملهء نيروهاى دشمن از پشت سر به مسلمانان بود و هدف دوم اين بود كه آنجا را پايگاه امن نيروهاى خودى قرار دهد كه از آنجا پشتيبانى شوند و به عنوان تكيه گاه استفاده كند و در صورت عقب نشينى زير پوشش قرار گيرند .
فرمان صادره به نيروها چنين بود : « شما از پشت سر ما را پشتيبانى كنيد كه ممكن است ما را دور بزنند و حمله كنند . در جاى خودتان استوار بمانيد و به هيچ روى آن را ترك نكنيد . اگر ديديد كه ما مغلوب شديم باز هم به ما كمك نكنيد و به دفاع از ما نپرداريد . شما بايد اسبانشان را تير باران كنيد ، زيرا كه اسب نمىتواند از تير سبقت بگيرد . »
2 - يارانش را به شيوهء صف سازماندهى رزمى كرد و آنهايى را كه نيرومندتر بودند در طلايه قرار داد .
3 - فرمان داد كه هيچ كس جز با اجازهء او حق جنگيدن ندارد .
4 - به يارانش جرأت داد و آنها را به پايدارى در جنگ تشويق كرد .
ط - رسول خدا ( ص ) براى آنكه ميان رزمندگان اسلام رقابتى سالم ايجاد كند تا دلاورىهاى خود را بروز دهند ، شمشيرى را در دست گرفت و خطاب به يارانش فرمود :
« چه كسى اين شمشير را مىگيرد و حقش را ادا مىكند ؟ » چند تن برخاستند ، اما رسول خدا ( ص ) شمشير را به آنها نداد . تا اينكه ابودجانه « 1 » ، برخاست و گفت : « اى
هامش
« ادامه از صفحهء قبل » : احد شركت جست . رسول خدا ( ص ) در جنگ احد به منظور پشتيبانى از عقبهء مسلمانان او را فرماندهء تير اندازان كرد . هنگامى كه تير اندازان دچار اختلاف نظر شدند و بيشتر آنها براى گردآورى غنايم ، سنگرشان را بسوى اردوگاه مشركان ترك گفتند ، وى با كمتر از ده نفر نيرو در مقابل تهاجم خالد بن وليد ايستادگى كرد ، تا اينكه تيرهايش تمام شد . او آنقدر با نيزه جنگيد تا شكسته شد ، سپس غلاف شمشير را شكست و با سواران خالد جنگيد تا قهرمانانه به شهادت رسيد . ر . ك . طبقات ابن سعد ، ج 3 ، ص 475 ؛ الاصابه ، ج 4 ، ص 45 ؛ اسد الغابه ، ج 3 ، ص 130 ، الاستيعاب ، ج 3 ، ص 877 .
( 1 ) - سماك بن خرشهء خزرجى ساعدى انصارى ، به كنيهاش يعنى ابو دجانه شهرت داشت . در جنگهاى بدر ، احد و همهء جنگها همراه رسول خدا ( ص ) شركت كرد . . . او از شجاعان مشهور بود . پيشانى بند سرخ رنگى داشت كه در جنگ به وسيلهء آن شناخته مىشد . در روز جنگ احد آن را به پيشانى بسته و در ميان صفوف بسان پلنگى مغرور راه مىرفت . رسول خدا ( ص ) فرمود : « اين گونه گام زدن را خداوند دشمن مىدارد ، مگر در ميدان جنگ . » او از صحابه بزرگ و با فضيلت است و در جنگهاى رسول خدا ( ص ) از جايگاه بلندى برخوردار بود . او پس از سرافراز « ادامه در صفحهءبعد : »