تكيه مىشود ، چنين پايگاهى نيروهاى در حال رزم را پشتيبانى انسانى و تداركاتى مىكند و در شرايط سخت جنگ ، دژ محكمى محسوب مىشود .
همهء حركتهاى نظامى موفق براى تمركز بخشيدن به عمليات جنگى ، به پايگاهى امن نياز دارند تا رزمندگان صحنهء نبرد بدان متكى باشند .
براى دعوتهاى موفقيتآميز نيز سران و مبلّغان دعوت ، نياز به دژ استوارى دارند كه دعوت را از آنجا به بيرون بگسترانند .
مدينه ، پس از هجرت رسول خدا ( ص ) ، به اين شهر ، به صورت پايگاه امن اسلام در آمد . اما تا پيش از بيرون راندن بنى قينقاع پايگاه امن واقعى محسوب نمىشد .
موضع يهوديان مدينه با موضع مشركان اين شهر به كلى تفاوت داشت . زيرا كه مشركان با انصار نسبت خويشاوندى داشتند ولى يهوديان با ديگران هيچ نسبتى نداشتند . بسيارى از مشركان مدينه پيش از جنگ بدر اسلام آوردند و كسانى كه بر شرك خود باقى بودند ، شمارشان اندك بود . در نتيجه براى مسلمانان خطر چندانى نداشتند .
پيروزى مسلمانان در بدر ، بر كينهء يهوديان افزود اينان انتظار ناكامى مسلمانان را مىكشيدند ؛ به نفع دشمنان آنها جاسوسى كرده و آنها را براى حمله به مسلمانها تشويق مىكردند و با گفتار و كردار خود آزارشان مىدادند .
پس از پيروزى در جنگ بدر ، ماندن يهوديان در مدينه به منزلهء خطرى بالقوه بود كه بايد از بين مىرفت . زيرا در اين صورت مدينه براى اسلام به يك پايگاه امن واقعى تبديل مىشد ؛ و مىتوانستند عملياتى را كه در پيش داشتند و نيز دعوت اسلامى را در حال و آينده از آنجا پىريزى كنند .
پس از بيرون راندن بنى قينقاع از مدينه ، از قدرت يهوديان كاسته شد و بيشتر آنهايى كه در اصل اهل مدينه بودند در مكانهاى دور تر ، در خيبر وام القرى اقامت گزيده بودند .
به اين ترتيب مسلمانان ، مدينه را از خطرناكترين دشمنان خود پاكسازى كردند و اين شهر براى اسلام به صورت پايگاه امن واقعى در آمد .
محاصرهء اقتصادى : زندگى قريش در درجهء نخست به تجارت متكى بود . آنان از حبشه ، شام ، عراق و يمن كالاهايى مانند مواد غذايى و منسوجات وارد و مواد اوليهاى
الرسول القائد (شيوه فرماندهى پيامبر ص) (فارسى) — صفحة 156
مساهمون: محمود شيت خطاب الموصلي
ص١٥٦