تجارى مكه - شام محروم گرديده بودند .
ج - حوادث
رسول خدا ( ص ) راه تجارى مكه - شام را به روى قريش بست و اين امر تأثير بسيار مهم و شكنندهاى بر امور اقتصادى آنان بر جاى نهاد . بويژه آنكه مكه قابل كشت و زرع نبود و تنها از راه تجارت زندگى مىكرد .
صفوان بن اميّه به قريش گفت : « محمد و يارانش مانع بازرگانى ما شدهاند و ما نمىدانيم كه با ياران او چه كنيم . اينان ساحل را ترك نمىكنند و ساحل نشينان با آنها هم پيمان گشته بيشترشان به آنان پيوستهاند ، در نتيجه ما نمىدانيم از كدام مسير برويم ؟
اگر در همين جا بمانيم ، مجبوريم از اصل سرمايهء خود مصرف كنيم و آن را تمام خواهيم كرد در حالى كه زندگى ما در مكه تنها به تجارت تابستانه و زمستانهء شام و حبشه وابسته است . »
اسود بن عبد المطلب گفت : « راه ساحل را رها كن و راه عراق را در پيش گير . » آنگاه « فرات بن حيّان از بنى ، بكر بن وائل » را به عنوان راهنماى كاروان در اين سفر معرفى كرد .
صفوان از نقره و ديگر كالاها ، مال التجارهاى به ارزش صد هزار درهم فراهم آورد و رسول خدا ( ص ) بى درنگ زيد بن حارثه را با صد سوار براى تعرض به كاروان اعزام كرد .
زيد در جايى به نام « قرده » « 1 » كه آبى است از آبهاى نجد به كاروان برخورد . مشركان از ترس گريختند و كاروان به تصرف مسلمانان در آمد . راهنماى كاروان يعنى فرات بن حيان نيز اسير گرديد و هنگامى كه وى را به مدينه آوردند ، مسلمان شد .
بدين ترتيب ، مشركان همانطور كه پيش از آن از راه تجارى مكه - شام محروم گشته بودند ، از راه مكه - عراق نيز محروم گرديدند و محاصرهء اقتصادى آنان با بسته شدن راههاى تجارى شام و عراق كامل گشت .
درسهايى از عمليات پاكسازى
پايگاه امن : پايگاه امن ، منطقهاى است حياتى كه در همهء تحركات نظامى بدان
هامش
( 1 ) - قرده : آبى است در نجد در رمّه از آن بنى نعامه . براى تفصيل بيشتر ر . ك . معجم البلدان ، ج 7 ، ص 50 .