پنهان مىساخت ، مثل سريه عبدالله بن جحش و غزوهء فتح مكه . آن حضرت بسيار پنهانكار بود ، به طورى كه اخبار را حتى از مأموران شناسايى هم مىپوشيد ، مثل سريهء ابوقتادة بن ربعى انصارى به بطن إضَم . وى تا جاى ممكن مىكوشيد كه پس از شناسايى ، اطلاعات مهم سرى بماند و تنها به چند تن از اركان سپاه و دستيارانش محدود باشد ، مثل اخبار مربوط به غزوه احد - كه اخبار دريافتى به وسيله عمويش عباس را پنهان ساخت - و نيز غزوهء فتح مكّه .
آن حضرت تجهيزات و نيروهايش را به شيوههاى غير رايج آماده مىكرد و عناصر شناسايى را از افراد مناسب براى اين كار برمىگزيد ، چنانكه در غزوهء بدر طلحة بن عبيدالله و سعيد بن زيد را براى شناسايى قافله قريش ، بُسَبس بن عمرو جهنى و عدى بن ابى زعباء را براى شناسايى جايگاههاى تمركز نيروها ، على بن ابىطالب و سعد بن ابىوقاص را براى شناسايى نيروى دشمن و حباب بن منذر را براى شناسايى ميزان تحرك دشمن اعزام داشت .
آن حضرت نسبت به همهء امور مربوط به دشمن از قبيل سازمان و اسلوب جنگى ، نيت ، سلاح ، سران سپاه و ديدگاههايشان آگاهى كامل داشت . مثل شناخت دقيق آن حضرت از سفيان بن خالد هندلى - در سريهاى كه عبداللّه بن انيس براى قتل وى اعزام شد - سران قريش در جنگ بدر و ابوسفيان در غزوهء فتح .
پيامبر خدا ( ص ) اخبار دريافتى را مورد ارزيابى ، دقت و تجزيه و تحليل علمى قرار مىداد ، و مطابقت آنها را با واقعيات ميدان نبرد آينده بررسى مىفرمود ، مثل تحليل آن حضرت از شناساييهاى مربوط به جنگهاى بدر ، احد ، احزاب - هنگام نقض عهد بنى قريظه - و فتح مكه . در مورد اخير آن حضرت پس از تحليل اخبار دريافتى از همهء امور مربوط به دشمن ، بويژه سلاحهايى كه از جَرش تقاضا كرده بود ، آگاه گرديد .
رسول خدا ( ص ) بسيار تلاش مىكرد كه ادارهء شناسايى ، فعال ، پرتلاش و پاسخگوى نيازهاى فرماندهى و يگانهاى مجرى عمليات باشد ، مثل غزوههاى بدر و فتح . براى دستيابى به اطلاعات لازم ، همه امكانات خويش را به كار مىگرفت ، هرچند خسارت زيادى در بر داشته باشد ، مثل بيشتر غزوهها و سريهها ، بويژه سريه حمزة بن عبدالمطلب .
نيز آن حضرت بسيار مشتاق بود كه شناسايى پيوسته و قبل و بعد و نيز در اثناى جنگ صورت پذيرد ، مثل غزوهء فتح . اين كار در هر اوضاع و احوالى هر چند دشوار انجام مىگرفت ،
آيين نبرد در عصر پيامبر ( ص ) ( فارسي ) — صفحة 88
مساهمون: ضاهر وتر
ص٨٨