تخطي إلى المحتوى الرئيسي

آيين نبرد در عصر پيامبر ( ص ) ( فارسي ) — صفحة 84

مساهمون:

ص٨٤
به منظور بزرگداشت و احترام فرماندهانش با آنان به مشورت مىپرداخت و پيشنهادهاى نيك‌خواهانه حباب بن منذر ، سلمان فارسى ، سعد بن معاذ ، سعد بن عباده و عمر بن خطاب را در مواضع جنگى گوناگون پذيرفت . با طرفهاى مشورت نرمخويى مىكرد ، به گفته‌هايشان احترام مىگذاشت و آنها را ناچيز نمىشمرد و به آنان اجازه مىفرمود تا آنچه را كه مصلحت مىدانند با صراحت ، آزادى و روشنى تمام ابراز كنند . آنان را از غرض‌ورزى و ريا دور ، و به راستى و اخلاص نزديك مىساخت . در پايان مشورت ، فرمان لازم را صادر مىكرد و پس از آنكه تصميم به انجام كارى مىگرفت ، هيچ كس حق اظهار نظر نداشت . اعضاى ادارهء شورا مردانى خردمند ، با تدبير ، آگاه و در امور نظامى كارشناس بودند و از رجال موثق ، نزديك ، مورد اعتماد و دوستدار فرمانده كل به شمار مىآمدند . از بهترين نتايج شورا آشكار شدن تجربه‌هاى جنگى بود كه براى سپاه اسلام پيروزى مىآفريد و به شركت‌كنندگان آرامش خاطر مىبخشيد . ميانشان ايجاد الفت مىكرد و مسئوليت كامل را به عهدهء همگان مىگذاشت و با شركت همگان در تحليل ، مناقشه و بيان جنبه‌هاى مثبت و منفى موضوع ، آن را به طور كامل روشن مىساخت و مسلمانان به صحّت تصميم اتخاذ شده اعتقاد پيدا مىكردند . رسول خدا ( ص ) ضمن توصيه به مشورت در امور نظامى ، خلافت و امارت و غيره ، بر اهميت مشاوران براى فرمانده تأكيد مىكرد ، زيرا اگر مشاوران صالح باشند فرمانده نيز اصلاح مىشود و اگر جز اين باشد فرماندهى فاسد مىگردد و خلل مىپذيرد . فرماندهان پس از آن حضرت نيز به تأسى از ايشان با افراد مورد اعتمادشان به مشورت مىپرداختند و كسى كه بيش از ديگران به اين اصل عمل مىكرد عمر بن خطاب بود كه حتى با كودكان به مشورت مىپرداخت .

3 . ادارهء حفظ و تقويت روحيه

ادارهء حفظ و تقويت روحيه ، اداره‌اى است كه وظيفهء آن افزايش و نگهدارى و بالا بردن روحيه و اعتقاد نيروهاى خودى و از ميان بردن آن در ميان نيروهاى دشمن است . با آنكه اقسام و وظايف اين اداره در ميان دولتهاى گوناگون متفاوت است ، ولى در مجموع ، همه آنها در تحقق بخشيدن به اهداف روحى مشترك‌اند .