پذيرش شرايط دشوار صلح حديبيه را براى رزمندگان آسان ساخت . ايمان به درستى مسير ، عبدالله بن رواحه را به تقيد به انضباط واداشت ، و او خود هنگام برخورد با سپاه روم در جنگ موته به اين حقيقت اعتراف كرد .
فرمانده كل ، خطر بىانضباطى را در تضعيف و شكست روحيه رزمندگان گوشزد مىفرمود و به رعايت آن بويژه در ميدان نبرد تأكيد مىورزيد .
10 - 1 . تعيين حجم سپاه
حجم سپاه اسلام در نخستين سريه اعزامى براى پيكار با دشمن سى نفر بود و در سريهء دوم به هشتاد تن رسيد .
شمار رزمندگان اسلام با گذشت زمان و تداوم اعزام نيروهاى رزمى و فرماندهى غزوات رو به افزايش نهاد تا آنكه در غزوهء بدر به 313 نفر رسيد و آخرين غزوه به سى هزار تن بالغ گشت .
نيروى سپاه اسلام در آغاز تنها به مهاجران محدود بود ، ولى اندكى بعد انصار نيز به آنان پيوستند . سپس شمارى از قبايل عرب در زمرهء آنان درآمدند كه مهمترينشان قبايل مزينه ، أسلم ، جهينه ، بنىسليم ، بنىغِفار ، كنانه ، أشجع و بنىليث بودند . زنان بخش كوچكى از نيروهاى مسلح را تشكيل مىدادند و بيشتر در كارهاى پرستارى و مددكارى شركت مىجستند .
فرمانده كل به رشد و توسعه سپاه علاقهاى وافر داشت . از اين رو ، سعى در حفظ پيكارگران داشت و بدون دليل جانشان را به خطر نمىافكند . به همين دليل شمار شهيدان همه جنگهاى رسول خدا ( ص ) و در مدت نه سال جنگِ پيوسته ، از 317 نفر فراتر نرفت . شمار رزمندگان شهيد اسلام در جنگهاى گوناگون به قرار ذيل بود : بدر : 14 ؛ احد : 70 ؛ بئر معونه : 70 ؛ رجيع :
10 ؛ خندق : 6 ؛ سريه محمد بن مسلمه براى تأديب بنى ثعلبه : 10 ؛ بنى مصطلق : 10 ؛ خيبر : 15 - 19 ؛ سريهء بشير بن سعد انصارى عليه بنى مُرّه : 30 ؛ سريه ابوالعوجا سَلمى به سوى بنى سليم :
50 ؛ كعب بن عمير غفارى عليه بنى قُضاعة : 15 ؛ مؤته : 8 ؛ فتح : 2 ؛ حنين : 4 ؛ طايف : 12 .
رسول خدا ( ص ) مردم را تشويق مىفرمود تا ضمن ورود به اسلام به اين سپاه بپيوندند .
آن حضرت ، همه سپاه را يكباره به جنگ نمىفرستاد و به تبع امكانات جنگى و شمار دشمن ، شمار مناسب را تعيين مىفرمود . همانطور كه در غزوهء بنىسليم با بخش كمى از نيروها و در