مخاطب پيامبر ( ص ) همهء مردم بودند و همگان را به رشد و تعالى انسانى ترغيب مىكرد .
آن حضرت در وهلهء نخست ، دعوت را از نزديكانش آغاز كرد و پس از آن به ديگران پرداخت و سپس همهء جهانيان را به اسلام دعوت فرمود . آن حضرت همهء انسانها را گرامى مىداشت .
رفتارش با ياران و خويشاوندانش با احترام توأم بود و امورشان را اصلاح مىفرمود . روحيهء اعتماد و آرامش مردم را تقويت و مهرورزى را در آنان نهادينه مىكرد . بر خردسالان ترحم ورزيد ، پيران را اكرام فرمود و از انجام برخى از وظايف معاف كرد . فرمان داد تا از كشتن پيران در جنگ پرهيز شود . يتيمان را نوازش مىكرد و پناه مىداد . با تهيدستان و مسكينان نيك رفتار بود . به مسلمانان فرمود تا به بردگان نيكى كنند . نسبت به حيوانات مهربانى مىكرد و از آزار آنها نهى مىفرمود .
پيامبر خدا ( ص ) نه تنها نسبت به موجودات زنده بلكه نسبت به جمادات هم محبت داشت .
شمشيرش را ذوالفقار ( دو دم ) ، زرهش را ذات الفضول ( بافضيلت ) ، نيزهاش را مثوى ( با منزلت ) و كمانش را كتوم ( صاف و و بىشكاف ) و تركش خود را كافور نام نهاد .
از مهمترين نشانههاى كمال انسانيت رسول خدا ( ص ) توصيههاى آن حضرت به گروهها و سريههاى اعزامى بود كه مىفرمود كه با مردم با مهربانى و مدارا رفتار كنند و از شبيخون بپرهيزند . آن حضرت بيشتر دوست مىداشت كه به جاى كشتن مردان و دستگير ساختن زن و فرزندانشان ، آنان را به پذيرش صلح وادارد .
سفارش آن حضرت به يارانش اين بود كه سالخوردگان ، كودكان و زنان را نكشند و كشتگان را مُثله نكنند . آنان را از آرزوى رويارويى با دشمن نهى مىفرمود . در مقام عمل نيز هنگامى كه قريش به وى پناه آوردند ، محاصره اقتصادى را از آنها برداشت و اجازه داد كه از يمامه گندم وارد كنند . همچنين پس از استيلا بر بنىتميم ، اسيران ، زنان و كودكانشان را آزاد ساخت .
رسول خدا ( ص ) داعى همه جهانيان به صلحى فراگير بود و از جنگ و خونريزى ، مگر به حكم ضرورت ، اجتناب مىورزيد . عنوان نامههايى كه براى پادشاهان مىنوشت سلام بود و اين واژهء مبارك را سرآغاز ميان انسانها قرار داد .
رسول خدا ( ص ) به فرماندهى مفهوم بخشيد ، آن را در چندين نبرد به كار بست و ضوابط لازم را براى فرماندهى و تقويت و آمادهسازى نيروها وضع فرمود و ميان سازمانهاى سياسى
آيين نبرد در عصر پيامبر ( ص ) ( فارسي ) — صفحة 73
مساهمون: ضاهر وتر
ص٧٣