8 . وسايل حمل و نقل
مهمترين وسايل نقليه اسب و شتر بود . اسب به سرعت و انعطاف موصوف بود و هميشه و در همهء نبردها و در اوضاع مختلف جنگ مثل يورش ، تهاجم به دژها ، نبردهاى تصادفى ، كمين ، طلايه و شبيخون مورد استفاده قرار مىگرفت . ماديان ، بويژه در غارتها ، تعقيب و تنگ كردن محاصرهء دشمن بيش از نريان كاربرد داشتند .
خالد بن وليد در نبردها سوار بر ماديان مىجنگيد . اسبان اخته در دژها ، كمينها و طلايهها مورد استفاده قرار مىگرفتند . بسيارى از شجاعان به پيكار به روى اسب مشهور بودند . آنان فنون رزمى را با شايستگى هر چه تمام به كار مىبردند و براى رخنه در صفوف دشمن و ايجاد رعب و وحشت در ميان آنها ، به نقاط دفاعى آسيبپذير و يا مردان ترسوى آنان حمله مىكردند .
شتر براى جنگ مناسب نبود ، ولى براى انتقال رزمندگان و سلاح و تداركاتشان مورد استفاده قرار مىگرفت . ويژگى اين حيوان ، تحمل گرسنگى و تشنگى ، خشكيهاى بيابان و حمل بارهاى سنگين به نقاط دوردست است .
9 . غنائم
همهء چيزهايى را كه سپاه يا قبيله پس از پيروزى بر دشمن مغلوب به چنگ مىآورد غنيمت به شمار مىرفت . غنيمت مال طرف پيروز بود و هرطور كه مىخواست در آن تصرف مىكرد .
در روزگار جاهليت سهم فرمانده از غنائم عبارت بود از : يك چهارم غنائم ؛ آنچه برمىگزيد ( صفايا ) ؛ غنائمى كه بدون جنگ به دست مىآمد ( نشيطه ) و آنچه اندك بود و قابل تقسيم نبود ( فضول ) . شاعر همهء موارد ذكر شده را در يك بيت آورده است :
لك المرباع منا والصفايا * وحكمك والنشيطة والفضول
( يك چهارم غنائم و صفايا از آن توست و نسبت به نشيطه و فضول فرمان تو راست ) .
اموال مقتول كه سَلَب نام داشت ، از آن قاتل بود . پس از ظهور اسلام فريضهء خمس مقرر شد و حكم سلب همچنان باقى ماند .