اما مهمترين كتابهاى تاريخ اينهايند : تاريخ ابن خياط ، التاريخ الكبير بخارى ، تاريخ طبرى ، تاريخ ابن عساكر ، الكامل فى التاريخ ابن اثير ، البداية والنهاية ابن كثير ؛ چنانكه كتابهايى چون الروض الانف سهيلى كه به تفسير سيرهء رسول خدا ( ص ) پرداختهاند نيز اين موضوع را مورد بحث قرار دادهاند .
كتابهاى روايى ، فقهى ، اصول فقه و مديريت نيز ابوابى را به مسائل مربوط به جنگ اختصاص دادهاند كه در صدر آنها آثار زير قرار دارند :
صحيح بخارى ( جزء پنجم : كتاب المغازى ) ، صحيح مسلم ( جزء سوم : كتاب الجهاد والسير ) ، سنن ابن ماجه ( جزء دوم : كتاب الجهاد ) سنن ابى داود ( جزء سوم : كتاب الجهاد ) ، سنن ترمذى ( جزء ششم : كتاب الجهاد ) ، سنن نسائى ( جزء ششم : كتاب الجهاد ) ، سنن دارمى ( جزء دوم : كتاب الجهاد والسير ) ، سنن دار قطنى ( كتاب السير ) المنصف صنعانى ( جزء پنجم ) ، كتاب المغازى و المسند ابوحنيفه ( كتاب الجهاد والسير ) ، كتاب السير على السير الواقدى شافعى ( جزء ششم : كتاب جراح العمد ) ، مسند حميرى ( كتاب المغازى والجهاد ) ، معالم السنن ابوسليمان خطابى و التهذيب ابن قيم جوزى .
در اين ميان صحيح بخارى ، هم اهميت تاريخى دارد و هم نظامى ، زيرا اخبار را در زمان خودشان نقل كرده و همه جنگها را از غزوه عشيره گرفته تا غزوهء تبوك به ترتيب زمانى آورده است . او در هنگام بحث از هر جنگ ، با نقل روايات متعدد دربارهء جوانب گوناگون آن تصوير صحيح و كاملى از آن جنگ در ذهن خواننده پديد مىآورد .
براى يافتن جزئيات بيشتر موضوع بايد كتابهاى جغرافياى تاريخى را نيز جستوجو كرد كه مهمترينشان اينهاست : اخبار مكه نوشته ازرقى ؛ تاريخ مكة المشرفة قطب الدين ؛ العقد الثمين فاسى ؛ معجم ما استعجم بكرى ؛ معجم البلدان حموى . از برجستهترين ويژگيهاى اين تواريخ و معجمها اين است كه محيط و مكان جنگ و مسيرهاى حركت را تعيين كردهاند و همچنين تصوير روشنى از حيات اقتصادى حاكم بر آن روزگار به دست مىدهند كه دانستنش براى هر پژوهشگر نظامى لازم است .
برخى از كتابهاى اخلاقى نيز بسيارى از مسائل مربوط به سازمان نظامى و اخلاق فرماندهى رسول اكرم ( ص ) را در بردارند كه از بين آنها ، موارد زير ارزشمندتر است : طبقات ابن سعد
آيين نبرد در عصر پيامبر ( ص ) ( فارسي ) — صفحة 32
مساهمون: ضاهر وتر
ص٣٢