تخطي إلى المحتوى الرئيسي

آيين نبرد در عصر پيامبر ( ص ) ( فارسي ) — صفحة 155

مساهمون:

ص١٥٥
آن حضرت شهيدان را به طور جداگانه يا هر دو سه نفر را با هم در يك قبر مىنهاد . ملاك ايشان براى اقدام اخير ، خويشاوندى ، برادرى و حفظ قرآن كريم بود . رسول خدا ( ص ) از مثله و قطع اعضاى كشته‌هاى دشمن نهى مىفرمود و به دستور ايشان ، پس از شناسايى ، آنان را دفن مىكردند ، بدون آنكه با سوزاندن يا غرق كردن از آنها انتقام بگيرند . آن حضرت به فرماندهان سريه‌هاى اعزامى نيز توصيه مىفرمود كه دشمن را مثله نكنند ، بلكه جوانمردانه بكشند . اين در حالى بود كه دشمن ، كسانى چون حمزه و ديگران را در غزوهء احد مثله كرد و هنده دختر عتبه و زن ابوسفيان ، جگر حمزه را دندان گرفت . اگر دشمن به تحويل گرفتن جنازه كشتگان خود تمايل داشت ، رسول خدا ( ص ) اجازه مىفرمود .

4 - 3 . نقش زنان در كارهاى تداركاتى

زنان در تداركات و تأمين نيازمنديهاى سپاه اسلام نقش مهمى داشتند . آنان براى رزمندگان غذا تهيه مىكردند و تشنگان را سيراب مىساختند . به اين منظور مشكهاى پر آب را براى رساندن به رزمندگان صحنهء پيكار به دوش مىكشيدند . مجروحان را با استفاده از باند و خاكستر حصير درمان مىكردند ، و از مجروحانى كه به جايگاههاى ويژه بيماران مانند مسجد منتقل شده بودند ، پرستارى مىكردند . از ديگر فعاليتهاى بانوان تشويق رزمندگان پيش از اعزام به جبهه و در اثناى جنگ ، بازگرداندن فراريها ، دوختن لباسها و مشكها و شركت در فعاليتهاى پزشكى بود . آنان همچنين نظر مشورتى خود را در اختيار فرمانده كل قرار مىدادند ، در مواقع اضطرارى مىجنگيدند و از سلاح و مهمات جنگى نگهدارى مىكردند . رسول خدا ( ص ) حضور زنان را در جنگ غنيمت مىشمرد . در غزوهء حديبيه در بارهء بيرون آمدن از عُمره با آنان مشورت كرد و آنان اظهار كردند كه ايشان عمل مورد نظرشان ( قربانى كردن و سر تراشيدن ) را انجام دهند ، مسلمانان نيز پيروى خواهند كرد « 1 » . در غزوهء فتح از زنان
هامش
( 1 ) اولًا در منابعى كه مؤلف بدانها استناد كرده ، نيامده كه رسول خدا ( ص ) در اين باره با زنان مشورت كرد . تنها نقل شده‌كه حضرت پس از انعقاد صلح حديبيه سه بار از مسلمانان خواست تا قربانى كنند ، سر بتراشند و از احرام بيرون آيند ، اما كسى فرمان نبرد . آن حضرت با حالتى خشمگين بر همسرش ، ام سلمه وارد شد . ام سلمه از علت ناراحتى حضرت پرسيد و حضرت ماجرا را بازگفت . ام سلمه به حضرت گفت : شما خود قربانى كنيد ، مسلمانان به شما اقتدا خواهند كرد . حضرت نيز چنين كرد . ثانياً ، در صحت اين نقل هم ترديد جدى وجود دارد ، زيرا بسيار بعيد است كه رسول خدا ( ص ) به مسلمانان فرمانى بدهد و همگى از انجام آن سر باز زنند .