اين اسناد و منابع بوده است تا توانستم چاپ جديد « نهايت الاندلس » را يا به عبارت بهتر تحرير تازهاى از كتاب را آماده انتشار كنم . آن گردش چند ساله در مواطن آن حوادث و مشاهدهء مكرر آن شهرها و سرزمينها در روح من و در ذهن من و شيوهء نگارش من تأثيرى عميق نهاده ، آنسان كه به هنگام نوشتن آن حوادث ، همهء آن اماكن و مشاهد ، در مخيلهام حاضر مىآيند گويى خود در آن ايام ، در آن سرزمين و ميان آن مردمان كه قهرمانان آن تراژدى بودهاند زندگى مىكنم و سرنوشتى چون سرنوشت آنان دارم .
اميد من آن است كه توانسته باشم پس از آن همه تحقيق و تجسس و كندوكاو در منابع و اسناد ، اثرى تقديم خواننده كنم كه موثقترين روايات در باب سرانجام اندلس و فاجعه دردناك عربهاى مسيحى شده را در برداشته باشد .
در اينجا فرصت را مغتنم مىشمارم تا از دوست خود ، پدر بزرگوار نمسيوموراتا مدير كتابخانهء اسكوريال كه مرا در خلال مراجعات مكررم به كتابخانه يارى كرده است سپاسگزارى كنم .
همچنين سپاسهاى فراوان خود را به مديران و امناى بايگانيها و آرشيوهاى سيمانقا و مادريد و برشلونه و بلنسيه و غرناطه و مدير و امناى كتابخانهء ملى مادريد به سبب كمكهاى ذى قيمتشان در اين چند سال اخير ، تقديم مىدارم . و بالاخره از برادران خود كاركنان معهد المصرى در مادريد كه در موارد مختلف مرا يارى دادهاند تشكر مىكنم زيرا ياريهاى آنها بسى مشكلات كار را بر من آسان ساخت .
محمد عبد الله عنان صفر سال 1378 اوت سال 1958
تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي ) — صفحة مقدمه 14
مساهمون: عبد المحمد آيتى
صمقدمه ١٤