ولى عاقبت خليفه ابو يعقوب يوسف بر او خشم گرفت . سال بعد كه به اشبيليه رفت در اثر سعايت ساعيان او را به غافق در نزديكى قلعه رباح تبعيد نمود . ابن وانودين چندى در آنجا درنگ كرد ، سپس به تونس رفت در آنجا استقرار يافت . « 17 »
2
اكنون اندكى به عقب بازمىگرديم تا حوادث مغرب را در خلال اين چند سال كه تجاوز قشتاليان و پرتغاليان بر اندلس شدت گرفته بود ، بررسى كنيم .
از اهم حوادث داخلى در اين مدت وفات السيد ابو حفص عمر بن عبد المؤمن برادر خليفه ابو يعقوب بود . ابو حفص برادر بزرگ ابو يعقوب بود و مادرشان چنان كه گفتيم آزاد زنى بود به نام زينب دختر قاضى موسى بن سليمان ضرير ، از اصحاب خمسين . ابو حفص در ماه ربيع الاول سال 575 ه / اوت 1179 درگذشت . او را از زمان پدرش عبد المؤمن در دولت موحدى مقامى ارجمند بود . در جوانى امارت تلمسان داشت . بعد از برافتادن وزير عبد السلام كومى او منصب وزارت يافت . چون در سال 558 ه عبد المؤمن در سلا وفات كرد ، السيد ابو حفص عمر ، با شيخ ابو حفص عمر بن يحيى هنتاتى بزرگ مشايخ موحدين به وصيت عبد المؤمن براى ابو يعقوب يوسف بن عبد المؤمن بيعت گرفتند .
ابو حفص به شغل پيشين خود يعنى حاجبى ، برگزيده شد . و در لشكركشيهاى ابو يعقوب به ناحيه شرقى اندلس و پايان دادن به شورش ابن مردنيش سهم بسزايى داشت .
در سال 575 ه در شهر قفصه واقع در جنوب قيروان شورشى برپا شد . قفصه از زمانى كه دولت بنى باديس صنهاجى در افريقيه به ضعف گراييد ، جايگاه امارت محلى بنى الرند شده بود و عميدشان عبد الله بن محمد بن الرند در قفصه جاى گرفت و دامنهء نفوذ خود را تا قسنطينه بسط داد . پس از او پسرش المعتزو پس از او نوادهاش يحيى بن
هامش
( 17 ) . ابن عذارى ، البيان المغرب ، القسم الثالث ص 123 و 124 و 132 .