( * * * ) محمد بن عبد الرحمان بن عبد العزيز بن ابى العافية الازدى از غرناطه بود . به الكتندى مشهور بود زيرا اصلش از كتنده بود . اديب و شاعر و كاتب بود . از بزرگان زمانش علم آموخت . ابو سليمان بن حوط الله و ابو القاسم الملاحى و جز آن دو از او حديث روايت كردهاند .
الكتندى در سال 583 ه جهان را بدرود گفت . « 22 »
( * * * ) عبد الرحمان بن محمد بن مغاور از شاطبه بود . خود از علماى محقق بود . از ابو على الصدفى و غير او علم آموخت . از كاتبان بليغ و شاعران بزرگ بود . در ماه صفر سال 587 ه درگذشت . « 23 »
( * * * ) ابو رجال بن غلبون نيز شاعر و كاتبى ارجمند بود ، از مردم مرسيه . جماعتى از اقطاب چون ابو بحر صفوان و ابو الربيع بن سالم از او علم آموختهاند . از راويان شعر ابن خفاجه بود و از او كسب فيض كرده است . به سال 579 ه وفات كرد . « 24 »
( * * * ) ابو عبد الله محمد بن غالب البلنسى الرفّاء معروف به الرصافى - رصافهء بلنسيه - در بلنسيه متولد شد . و در غرناطه و مالقه زيستن گرفت . در شعر و ادب براعت يافت . ظهور او در اواخر عصر مرابطين بود . از كسانى است كه خليفه عبد المؤمن را مدح كرده است ، بدان هنگام كه به جبل طارق آمد ، در سال 556 . رصافى قصيدهء غرائى با اين مطلع در حضور او برخواند :
لو جئت نار الهدى من جانب الطور * قبست ما شئت من علم و من نور
رصافى در اين هنگام در عنفوان جوانى بود ولى در عرصهء شعر نيك درخشيده بود . مردى متواضع و كريم النفس بود . از صفت رفوگرى روزى خويش مىخورد و شعر را وسيله تقرب خود به درگاه ملوك و بزرگان نمىساخت . رصافى در ماه رمضان سال 572 ه در مالقه چشم از جهان فروبست . « 25 »
هامش
( 22 ) . التكمله شمارهء 1458 .
( 23 ) . ابن الزبير ، صلة الصله ، نسخهء ياد شده .
( 24 ) . التكمله شمارهء 882 .
( 25 ) . المراكشى ، المعجب ص 119 و 124 . ابن خلكان ، وفيات الاعيان ج 2 / ص 10 . التكمله شمارهء 1416 .