او كسى تواناتر از او در شرح « الكتاب » سيبويه نبود . به سال 596 يا 597 ه درگذشت « 10 » .
( * * * ) مصعب بن محمد بن مسعود الخشنى ، از جيان بود . ابو ذر كنيه داشت و به ابن ابى ركب معروف بود . در اندلس و مغرب ادبيات و لغت آموخت . از استادان او ابو اسحاق بن ملكون بود . كرسى تدريس داشت . شعر نيز مىسرود . مدتى در جامع اشبيليه اداى خطبه مىكرد . از آثار اوست « شرح غريب السير » ابو اسحاق و رسالهاى در عروض . در ماه شوال سال 604 در فاس وفات كرد . « 11 »
( * * * ) على بن محمد بن على بن خروف الحضرمى النحوى ، از اشبيليه بود و معروف به ابن خروف . كلام و اصول آموخت . از ابو مروان بن قزمان و ابو اسحاق ملكون و داود بن يزيد السعدى كسب ادب كرد و در اين صناعت از ائمه مبرز گرديد . در تمام عمر خود در اشبيليه و قرطبه و رنده و در مغرب ، در فاس و سبته به تدريس علوم ادبى پرداخت .
به مشرق نيز سفر كرد و مدتى در حلب زيست . بويژه در شرح « الكتاب » سيبويه مهارت داشت و بر آن شرح نوشت . گويند نسخهاى از شرح خود را نزد الناصر به مراكش برد و هزار دينار از او صله يافت . و نيز شرحى بر « كتاب الجمل » زجاجى نوشته است . در اشبيليه به سال 609 ه وفات كرد . « 12 »
( * * * ) احمد بن طلحة بن محمد بن عبد الملك الاموى ، اصل او از يابره بود و در اشبيليه پرورش يافت . از ابو بكر بن طلحه علوم عربيت آموخت و در نحو و عروض سرآمد شد و صاحب تأليف . در حدود سال 620 ه درگذشت . « 13 »
( * * * ) عبد الله بن محمد بن عبد العزير . . . بن سعدون الازدى ، از بلنسيه بود . در ادب عرب و لغت مهارت يافت . خط را نيكو مىنوشت و شعر نيكو مىگفت . به سال 622 وفات
هامش
( 10 ) . التكمله شماره 655 .
( 11 ) . التكمله شماره 1785 .
( 12 ) . صلة الصلهء ابن الزبير . شماره 245 . فوات الوفيات ج 2 / ص 80 . الذيل و التكملهء ابن عبد الملك ( جلد اول نسخهء خطى رباط عكسى )
( 13 ) . التكملة شمارهء 283 .