ابو القاسم بن الرماك و ابو الحسن مسلم درس خواند و بر اقران خويش فزونى يافت . به قصد بازرگانى به فاس رفت ولى مردم از او خواستند كه بماند و تدريس كند . او نيز بپذيرفت و چندى به تدريس مشغول شد . سپس رهسپار مشرق شد و در مصر و حلب و بصره كسب علم كرد . پس از اداى حج بازگشت و در بجايه فرود آمد . بر « الكتاب » سيبويه تعليقاتى نيكو دارد به نام « الطراز » . در بجايه به سال 580 ه درگذشت . « 6 »
( * * * ) ابراهيم بن محمد بن منذر . . . بن ملكون الحضرمى النحوى ، از اشبيليه بود . در آنجا از ابو مروان الباجى و شريح بن محمد و ابو الوليد بن حجاح و ابو القاسم بن الرماك علم آموخت و در ادب عرب و لغت مهارت يافت . از كسانى است كه خليفه ابو يعقوب يوسف و جمعى از بزرگان ملك از او كسب دانش كردهاند .
از آثار اوست : « ايضاح المنهج » و شرحى بر « كتاب الجمل » زجاجى و شرحى ديگر بر كتاب « التبصرة » صميرى . در اشبيليه به سال 581 وفات كرد . « 7 »
( * * * ) عبد الله بن محمد بن ابى عبيد بن عبد العزيز البكرى ، از قرطبه . اصل ايشان از لبله بود . در ايام ملوك الطوايف از سروران جزيرهء شلطيش بودند .
جد او ابو عبيد البكرى دانشمند جغرافيايى است صاحب « المسالك و الممالك » و « معجم ما استعجم » . عبد الله نيز همانند جدش در ادب و لغت درخشيد . از ابو عبد الله بن مكى و ابو جعفر البطروجى و ابو بكر بن عبد العزيز علم آموخت . در ماه جمادى الاول سال 581 ه در قرطبه درگذشت . تولد او به سال 507 بوده است . « 8 »
( * * * ) لب بن عبد الله بن لب بن احمد الرّصافى . منسوب به رصافهء بلنسيه . از ابو الحسن بن النعمه و غير او علم آموخت . در نحو سرآمد شد . در سال 590 ه وفات كرد « 9 » .
( * * * ) جابر بن محمد بن نام بن ابى ايوب معروف به سليمان الحضرمى النحوى ، از اشبيليه بود . از ابو القاسم بن الرماك و ابو الحسن بن مسلم ادبيات آموخت . در زمان
هامش
( 6 ) . التكمله شمارهء 1447 .
( 7 ) . التكمله شمارهء 406 .
( 8 ) . التكمله شمارهء 2071 .
( 9 ) . التكمله شمارهء 946 .