خايمه نيز تعهد كرد كه ناوار را در برابر همه دشمنانش حمايت كند و دختر خود را به تيوبالدو به زنى دهد و اگر او بميرد دختر با برادر كوچك او انريكى ازدواج كند .
مارگريتا به نوبهء خود تعهد كرد كه ناوار در كنار آراگون بر ضد همه دشمنان آن جز پادشاه فرانسه و امپراطور آلمان قرار گيرد . عاقبت آنچه مارگريتا در انتظار آن بود به وقوع پيوست و پادشاه قشتاله به ناوار حمله كرد . خايمه با قواى خود - بر طبق عهدى كه بسته بود - به حمايت او لشكر كشيد . با آنكه ميان دو پادشاه روابط خويشاوندى سببى بود نزديك بود آتش جنگ افروخته گردد ، ولى روحانيان مداخله كردند و ميان دو فريق صلح افتاد . بدينگونه تيوبالدوى دوم توانست در مملكت خود در سايهء صلح به فرمانروايى پردازد . « 8 » تيوبالدو دختر خايمه را به زنى نگرفت ، بلكه با دختر لويى نهم پادشاه فرانسه ( لويى مقدس ) ازدواج كرد و با او به سوى مشرق رفت و در هفتمين جنگ صليبى شركت جست . سپس با او به تونس رفت و در آنجا چشم از جهان فروبست . در سال 1270 م در غياب او برادرش انريكى اول به جايش نشسته بود و چون او بمرد خود را پادشاه ناوار اعلان كرد . چهار سال ديگر فرمان راند تا در سال 1274 م درگذشت .
ناوار از آن پس تحت حمايت فرانسه درآمد .
3 - مملكت پرتغال
پيش از اين ، كه از تاريخ ممالك مسيحى سخن مىگفتيم از پيدايش مملكت پرتغال نيز سخن گفتيم . سپس از نيرومند شدن آن در سايهء آلفونسو هنريكيز و تبديل شدن آن به يك مملكت مستقل و پايدارى او در برابر دعاوى قيصر قشتاله مطالبى آورديم . چون دستگاه پاپ در به استقلال رساندن پرتغال مؤثر بود از اينرو پس از استقلال تحت نفوذ پاپ قرار گرفت . آلفونسو هنريكيز علاوه بر اين در تأسيس جماعات دينى براى بهرهگيرى از آنها در نبرد با مسلمانان سعى بسيار داشت . آلفونسو تخت پادشاهى پرتغال را موروثى ساخت و براى تحقق عدالت قوانين مدنى جنائى وضع نمود .
هامش
( 8 ) .. 193 093 . P . I . T , dibi . arimatlA . 121 021 . P . VI . T , dibi : etneufaL . M