حركت آمد و شيخ ابو زكريا بن وانودين پيشاپيش مىرفت تا قبايل موحدين را به جنگ برانگيزد . الواثق چون به جبال سوس ( شعبهاى از جبال اطلس ) رسيد فرود آمد و مراسم عيد فطر بهجاى آورد . خليفه براى سركوبى شورش على بن يدر به سوس مىرفت .
هنگامى كه به تارودنت پايتخت سوس رسيد بيشتر آن را ويران يافت . در درهء سبز و خرمى در پايين دژ تيزغت فرود آمد . پادگان نيرومندى از سپاه على بن يدر در آن دژ استقرار داشت . ميان دو طرف نبردى سخت درگرفت . عاقبت حمدين فرمانده دژ امان طلبيد و الواثق بپذيرفت ولى حمدين از تسليم دژ سرباز زد . سرانجام به دژ حمله كردند و همهء افراد پادگان را يا كشتند يا اسير كردند . خواهر على بن يدر هم در زمرهء اسيران بود . اين فتح در سيزدهم شوال سال 665 ه واقع شد و فتحنامه به مراكش فرستادند « 5 » .
در روز بيست و يكم شوال لشكر به درون بلاد سوس در حركت آمد . در اين هنگام ابو زكريا بن وانودين با جمعى كثير از واوزجيت بيامد . اينان از دشمنان على بن يدر بودند .
پس از دو روز لشكر به نزديكى تارودنت رسيد و از آنجا به دژ تيونيومن . در اين دژ سخت استوار پادگان نيرومندى آماده دفاع بود . از اينرو براى تصرف آن نيروى عظيمى بسيج كرد با اينهمه تا روز بيست و يكم ذو الحجه كارى از پيش نبردند . در اين روز رسولان على بن يدر برسيدند و اعلان داشتند كه على بن يدر از اعمال خود توبه كرده و دست بيعت مىدهد . ولى اين كار صورت نگرفت .
در روز بيست و هشتم محرم سال 666 ه الواثق آهنگ بازگشتن نمود . موكب عظيم خلافت به وضعى پرشكوه در حركت آمد . مصحف كريم ( مصحف عثمان ) را در هودج ديرين خود بر پشت اشترى حمل مىكردند . بر گردن اشتر قلادههاى سيمين انداخته بودند و غلامان با جامههاى سفيد عنان آن در دست داشتند . الواثق خود از پى مصحف مىآمد با خاندان و نزديكان و حاشيه و در پى آنها وزراء و دبيران با علمهاى هفتگانه خلافت و قبايل موحدين هريك با علم سنتى خود . اين موكب پرشكوه بدينگونه
هامش
( 5 ) . البيان المغرب ، ص 465 و 466 .