پرتغال واقع است همواره دستخوش فتنه و آشوب بود . ابو يحيى زكريا از روى حزم و قوت آن منطقه در ضبط آورد و ساليان دراز در حكومت آن سامان بماند و صلح و امنيت را در آن ناحيه حكمفرما ساخت .
از مهمترين حوادث سال 565 ه / 1170 م هجوم قشتاليان به اندلس بود . تجاوز قشتاليان بر اراضى اسلامى از زمان مرگ قيصر آلفونسو ريمونديس و شروع جنگهاى داخلى در ممالك اسپانياى مسيحى قطع شده بود . زيرا قشتاله در اين ايام به نحو خاصى گرفتار كشاكش ميان دو خاندان نيرومند كاسترو و لارا بود . اين كشاكش با آنكه فرناندو پادشاه ليون در كنار خاندان كاسترو بود به پيروزى خاندان لارا و هزيمت خاندان كاسترو پايان گرفت . از آن پس خاندان لارا بر طليطله پايتخت قشتاله سيادت يافتند و آلفونسو آن پادشاه خردسال را تحت حمايت خود گرفتند . بزرگ خاندان لارا كنت نونيو دولارا به سال 1166 به سرپرستى او قيام كرد . هنوز اندك زمانى نگذشته بود كه كنت نونيو - كه ابن صاحب الصلاة او را القمط نونه و ( دايهء ادفونش الصغير مىخواند ) آهنگ نبرد اراضى اسلامى نمود تا جانب سلطان خويش تقويت نمايد . كنت نونيو از طليطله لشكر بيرون آورد و در اراضى اندلس به پيشروى پرداخت و به سوى جنوب لشكر راند و هرجا رسيد كشتار كرد ، بىآنكه هيچ نيروى معارضى در برابر خود ببيند . سپس از وادى كبير و شنيل گذشت و به فحص رنده و جزيرة الخضراء رسيد . به عبارت ديگر كنت نونيو مىتوانست سراسر اندلس را بپيمايد بدون آنكه مانعى بر سر راه خود بيابد . و اين عمل او درست همانند عمل آلفونسوى محارب بود كه پنجاه سال پيش از شمال تا جنوب اندلس را زير پى سپرد . ابن صاحب الصلاة مىگويد كه او در مسير خود به دريا رسيد و مسلمانان را كه در بلاد مسير او بودند كشت و غنايم و اسيران و چارپايان بسيار فراچنگ آورد . اين سؤال پيش مىآيد كه با آنكه موحدين آنهمه نيرو در قرطبه به سردارى شيخ ابو حفص عمر گرد آورده بودند ، چرا از جاى خود نجنبيدند ، پاسخ اين است كه آنان اين نيرو را براى نبرد با ابن مرد نيش ذخيره كرده بودند . « 7 »
هامش
( 7 ) . ابن صاحب الصلاة ، المن بالامامه برگ 130 الف .