چهارصد سال تمدن درخشان از آنجا رخت بربست . « 9 »
مرگ امير ابو زكريا يحيى در سبته نيز منشأ انقلابهايى شد و دولت جديدى به وجود آمد . پيش از اين گفتيم كه سبته به دعوت امير ابو زكريا گرويد و ابو زكريا نيز دو تن از رجال ، ابن ابى خالد و ابن الشهيد را به آنجا فرستاد تا امور آنجا را زير نظر داشته باشند . اين دو رفتارى ناپسند در پيش گرفتند . آنسان كه مردم از آنان ملول شدند . چون امير ابو زكريا درگذشت فرصت غنيمت شمردند و يكى از علماى شهر ابو القاسم العزفى با امير البحر ابو العباس الرنداحى همدست شدند تا انقلاب خود را به ثمر برسانند . ولى آن دو از دو چيز بيمناك بودند يكى رجال امير حفصى و ديگر جمعى از سواران اندلسى كه تحت فرمان سردار سپاه شقاف اشبيلى در سبته فرود آمده بودند .
آن دو قرار بر آن نهادند كه خود را از شر آن دو گروه برهانند . رنداحى ضيافت مهمى ترتيب داد و سران سپاه و بزرگان دولت را به سراى خود دعوت كرد . آنگاه شبهنگام مردان خود را فرستاد تا شقاف و يارانش را كشتند . سپس به قلعه داخل شدند و ابن ابى خالد را به قتل رسانيدند و ابن الشهيد را در زورقى نهاده به اندلس فرستادند . و از اطاعت بنى حفص بيرون آمدند . قاضى ابو القاسم العزفى زمام قدرت را به دست گرفت ( به سال 647 ه ) . ابو القاسم پسر علامه بزرگ پارسا و زاهد ابو العباس العزفى است كه چون پدر رئيسى دورانديش و دانا بود ، زمام امور سبته به دست گرفت و سى سال بر سرير قدرت بماند . تا در سال 677 ه درگذشت . « 10 »
3
در اينجا لازم است به حادثهاى اشارت كنيم كه از جهت دينى و ادبى نتيجهء مهمى
هامش
( 9 ) . تاريخ ابن خلدون ، ج 6 / ص 280 .
( 10 ) . البيان المغرب ص 402 . تاريخ ابن خلدون ، ج 7 / ص 182 .