بنى مرين به شهر درآمدند . مردم تازا و آن حوالى با او بيعت كردند . تازا نخستين شهر مغرب بود كه بنى مرين از دست موحدين بيرون آوردند . اين واقعه در اوائل ماه ربيع الاول سال 646 ه / ژوئيهء سال 1248 م اتفاق افتاد . « 3 »
پس از چند هفته بنى مرين به درون امپراطورى موحدى راه باز كردند . چون ابو يحيى امور تازا را سر و صورت داد ، آن را به برادر خود امير ابو يوسف تسليم كرد و خود لشكر به شهر فاس برد . فاس پايتخت امپراطورى موحدى بود . ابو يحيى در راه كه به فاس مىرفت شهر اجرسيف و ديگر دژهاى وادى ملويه را در تصرف آورد . « 4 » و بر در فاس فرود آمد و شهر را محاصره كرد . مردم كه سخت در تنگنا افتاده بودند از شيوخ خود خواستند كه با امير ابو يحيى گفتگو كند . والى موحدى السيد ابو العباس بن ابى حفص بود ، و بيش از دويست تن سپاهى نداشت . آنها هم مسيحيانى بودند كه پس از كشته شدن ابو الحسن على السعيد با سردار خود شديد به فاس آمده بودند . شيوخ شهر پذيرفتند كه با ابو يحيى گفتگو كنند و با او بيعت نمايند . نخستين كسى كه بيعت كرد بزرگ فقهاى مراكش شيخ پارسا ابو محمد الفشتالى و ديگر فقها و شيوخ بودند . والى خليفه موحدى با زن و فرزند خويش شهر را ترك گفت . ابو يحيى در روز بيست و ششم ربيع الاخر سال 646 ه ، دو ماه بعد از مرگ خليفه السعيد به شهر داخل شد « 5 » .
امير ابو يحيى بيش از يك سال در فاس به تنظيم امور پرداخت . از اطراف هيأتهايى براى بيعت به نزد او مىآمدند . سراسر آن منطقه روى به آرامش نهاد و هرجومرجها پايان يافت و راهها امن شد . تسلط بنى مرين بر اين شهر - كه بعدها پايتخت بنى مرين شد - آغاز دولت بنى مرين و پايان عهد موحدين بود . در ماه رجب سال 647 ه امير ابو يحيى از فاس بيرون آمد و غلام خود ابن خرباش الحشمى را بهجاى خود در فاس نهاد و به بلاد فازاز و
هامش
( 3 ) . البيان المغرب ، ص 392 . تاريخ ابن خلدون ، ص 252 . روض القرطاس ، ص 195 .
( 4 ) . الذخيرة السنيه ، ص 79 .
( 5 ) . الذخير و السنيه ، ص 79 . روض القرطاس ، ص 195 . تاريخ ابن خلدون ، ج 7 / ص 174 . البيان المغرب ، ص 393 .