632 ه / 1235 م اشغال كردند . ساكنان مسلمان آنجا به مقاومت برخاستند . پنج ماه ميان دو فريق كشاكش بود تا سرانجام به تسليم مسلمانان و استيلاى آراگونيها انجاميد « 36 » مسيحيان در همان وقت بر جزيرهء كوچك فرمنترا واقع در جنوب يابسه و در نزديكى آن دست يافتند . اين جزيره را مسلمانان تخليه كرده بودند .
اما جزيرهء منورقه كه در مشرق ميورقه واقع است و از حيث وسعت دومين اين جزاير است مدتزمانى تحت حكم مسلمانان باقى ماند .
والى آن الرئيس ابو عثمان سعيد بن حكم الاموى از مردم طبيره از غرب اندلس بود .
مردى بود سركش كه سراسر اندلس و افريقيه زير پى سپرده بود . در سال 624 به منورقه وارد شد و نخست به جمع خراج و لشكريان پرداخت و چون اوضاع مغشوش گرديد به رياست رسيد . ابو عثمان از سوى ابو يحيى امارت منورقه يافت و در سال 631 با همت و براعت زمام امور آن بر دست گرفت . ابو عثمان عالم و محدث بود و نحوى و اديب . شعر نيكو مىسرود و نثر را نيكو مىنوشت و از علم طب آگاهى داشت . علما از اطراف به نزد او روى آوردند و هريك از ايشان كه به اسارت دشمن مىافتاد فديه او مىداد و آزادش مىكرد . ابو عثمان مردى پرهيزكار بود و در اجراى احكام دين حريص .
او را الرئيس لقب داده بودند . در عهد او مردم منورقه در آسايش و امن مىزيستند . چون خايمه بر ميورقه دست يافت ، ابو عثمان صلاح در آن ديد كه با مسيحيان تفاهم كند و به اطاعت خايمه اعتراف نمايد و جزيه بپردازد . از اينرو ابو عثمان توانست نيم قرن ديگر در آن جزاير فرمان راند . علما و طلاب از انحاء اندلس و مغرب به نزد او مىرفتند و بازرگانان در آمدوشد بودند . وى به جمع كتب شوق وافر داشت از اينرو كتابخانهاى عظيم ترتيب داد .
ابو عثمان سعيد بن حكم در ماه رمضان سال 680 ه / 1281 م درگذشت . پسرش ابو عمر حكم بن سعيد به جايش نشست . او نيز چون پدرش مردى اديب و عالم بود . ولى زمان فرمانروائيش به دراز نكشيد . زيرا مسيحيان به فكر افتادند منورقه را از مسلمانان
هامش
( 36 ) . روض القرطاس ، ص 183 .