جزاير شرقى يا جزاير بليار يعنى ميورقه و منورقه و يابسه و چند جزيرهء كوچك ديگر را از سال 600 ه موحدين از بنى غانيه گرفته بودند و حكام موحدى بر آنها فرمان مىراندند . ابن جزاير از جهت امور ادارى تابع بلنسيه بودند . در آن هنگام كه در اندلس بر ضد موحدين شورش برپا شده بود ، والى جزاير شرقى ابو يحيى بن عمران تينمللى بود و او چهارمين والى موحدين بر آن جزاير بود . ابو يحيى از سال 606 در آنجا فرمان مىراند . در روايت ابن عميرة المخزومى صاحب كتاب . « تاريخ ميورقه » « 26 » آمده است كه والى آن جزاير در آن هنگام محمد بن على بن موسى بود و او بود كه در سال 606 ه امارت آن جزاير يافت . ولى روايت نخستين را ترجيح مىدهيم زيرا روايت مورخ مسيحى معاصر اوست و نيز در تاريخ خايمهء اول هم بارها نام ابو يحيى به عنوان فرمانرواى جزيرهء ميورقه آمده است « 27 » . مخزومى سبب لشكركشى مسيحيان را به ميورقه بدينگونه حكايت مىكند كه والى ميورقه چند كشتى باركش و يك كشتى جنگى به جزيرهء يابسه فرستاده بود تا از آنجا چوب بياورند . والى مسيحى طرطوشه از آن آگاه شد و آنها را تصرف كرد . والى ميورقه به خشم آمد و عزم آن كرد كه به بلاد روم لشكر برد . در اواخر سال 623 ه / اوايل ژانويه سال 1225 م سفاين برشلونه و طرطوشه در آبهاى يابسه آشكار شدند . والى ميورقه فرزند خود را با چند كشتى به آبهاى يابسه فرستاد . او توانست بر يكى از كشتيهاى بزرگ جنووا دست يابد سپس كشتى برشلونه را نيز به تصرف آورد .
مسيحيان از اين اقدام بههم برآمدند و از پادشاه خود خواستند كه لشكر به جزاير برد و خود داوطلب پيكار شدند . بيست هزار تن از مردم بلاد و شانزده هزار نفر ديگر در دريا تجهيز شدند . اين واقعه در اوايل سال 626 بود « 28 » .
اين بود سخن مخزومى در علل جنگ ميورقه . ولى مقدمات اين جنگ از چندى
هامش
( 26 ) . المقرى ، نفح الطيب ج 2 / ص 584 به نقل از كتاب تاريخ ميورقهء مخزومى . اين كتاب به دست ما نرسيده است . ابن الخطيب نيز از اين كتاب ياد مىكند . الاحاطه ج 1 / ص 184 .
( 27 ) .. 2 aton , 77 P . VI . T , anapsE ed lareneG airotsiH . etneufaL . M( 28 ) . نفح الطيب ج 2 / ص 584 .