محمد بن عبد اللّه بن ابى بكر القضاعى معروف به ابن الابار مورخ و شاعر توانا ، كاتب او و پدرش نيز همراه او بود .
اين واقعه به قول ابن الخطيب در روز بيست و ششم ماه صفر سال 626 ه اتفاق افتاد يعنى در همان روزى كه الرئيس ابو جميل زيان وارد بلنسيه شد .
در روايات اسلامى بههمين اكتفا شده كه السيد ابو زيد به مسيحيان پيوست و به دين آنها درآمد « 12 » ولى اين مرد موحدى را داستانى است مفصل كه در روايات و اسناد مسيحيان معاصر او از آن سخن بسيار رفته است .
خلاصه آنكه ابو زيد و يارانش به قلعهء ايوب آنجا كه خايمهء اول پادشاه آراگون مىزيست وارد شدند . در روز بيستم ماه آوريل سال 1229 م بيست و سوم جمادى الاول سال 626 ه السيد ابو زيد و پسرش ابو محمد با پادشاه آراگون و پسرش آلفونسو ديدار كردند . در اين روز خايمه را قصد حركت به جنگ ميورقه بود . ميان آن دو معاهدهاى منعقد شد كه ابو زيد از همه اراضى و دژهايى كه در دست دارد ربع آنها را به خايمه بدهد و او را حق دهد كه هرچه از ديگر جايها گشود از آن او باشد و براى تضمين اين معاهده دژهاى بنشكله و مرله و قله و البونت و شارقه و شبرب « 13 » را به گروگان دهد . خايمه نيز تعهد مىكند در برابر دشمنان از او و فرزندش دفاع كند و دو دژ ديموس و قشتيل الحبيب « 14 » را كه پدرش پدرو فتح كرده است تسليم او نمايد .
البته هنگامى كه السيد ابو زيد چنين معاهدهاى را با پادشاه آراگون منعقد مىساخت از برادر خود السيد عبد اللّه البياسى سرمشق مىگرفت آنگاه كه او نيز در زير علم فرناندوى سوم پادشاه قشتاله جاى گرفت و بخشى از اراضى و قلاع اسلامى را به او واگذار كرد و همچنين از پسر عمش خليفه ابو العلى المامون كه باز با پادشاه قشتاله پيمان دوستى بست و
هامش
( 12 ) . البيان المغرب ، القسم الثالث ص 270 . العبر ج 4 / ص 167 و 168 . الاحاطه ، نسخه خطى اسكوريال .
( 13 ) . به اسپانيايىebrogeS , acireJ , etneuplA , alluC , alleroM , alocsoneP. ( 14 ) . به اسپانيايىzumedA . tibafleitsac.